واکاوی کلامی و حکمی روایت ابن قیاما در مسئله استمرار حجت و حضور دو امام ناطق در زمان واحد

وجود حجت الهی در هر زمان و استمرار آن تا قیام قیامت از مسلمات اعتقادی شیعیان حتی نزد فرقه های منشعب شده است؛ از این رو، حتی واقفیه و مخالفان امامت امام رضا در رد ایشان از طریق همین اصل وارد شده و امامت حضرتش را انکار کرده اند؛ اما طی روایتی که در مقاله پیش رو مورد تحلیل قرار گرفته است، حضرت رضا به منکران امامت خویش پاسخ داده اند. امامت امام رضا یک بار پس از شهادت پدر بزرگوارشان مورد تردید قرار گرفت و به شکل گیری واقفیه انجامید و بار دیگر فرزنددار نشدن آن حضرت در سنین بالا موجب بروز شک و تردید در برخی از پیروان ایشان گردید؛ به طوری که عده ای از آنها به واقفیه گرویدند؛ با وجود این، عقیده قطعی به استمرار حجج الهی در باورهای شیعیان، به حدی بود که حتی واقفیه نیز برای رسیدن به مقاصد خود چاره ای جز تطبیق اعتقاد انحرافی خود بر این باور اصیل نداشتند. این نوشتار ضمن باز خوانی روایت ابن بشار در بیان گفتگوی ابن قیاما از گروه واقفیه با امام با رویکرد کلامی و حکمی به تبیین امامت بعد از ایشان پرداخته است. مسئله خالی نبودن زمین از امام از دیدگاه کلامی از سویی و مسئله عدم وجود دو امام ناطق در زمان واحد از منظر حکمی از سوی دیگر، دو نکته مهم و اساسی در این مقاله است؛ که ابن قیامای واقفی در گفتگوی خود با امام رضا به هر دو مسئله مذکور اذعان دارد. نوآوری این مقاله در این جنبه است که به صورت میان رشته ای با دیدگاه کلامی و حکمی، به روش توصیفی تحلیلی، ضمن بررسی و تحلیل محتوایی حدیث مذکور، و شئون مختلف امامت، روشن می سازد که شان ولایت تنها شانی است که به عنوان حجت، به معنای واسطه در فیض الهی، استمرار دارد...

کلیدواژه ها:

استمرار حجت الهی ، قاعده لطف ، شئون امام ، واقفیه ، وساطت فیض ، حسین بن قیاما