اثربخشی توان بخشی شناختی مبتنی بر رایانه و آموزش خوددلگرم سازی بر کارکردهای اجرایی و سرزندگی ذهنی در سالمندان

هدف این پژوهش بررسی اثربخشی توان بخشی شناختی مبتنی بر رایانه و آموزش خوددلگرم سازی بر بهبود کارکردهای اجرایی و سرزندگی ذهنی در سالمندان است. این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل است. جامعه آماری شامل آزمودنی­های سالمند (افراد بالای ۶۰ سال سن) بوده است. در این پژوهش با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس ۴۵ نفر از سالمندان انتخاب شدند که با استفاده از پرسشنامه­های سرزندگی ذهنی و توانایی شناختی و بر اساس ملاک های ورود و خروج ۳۰ نفر از آن ها به عنوان نمونه نهایی انتخاب شدند که به صورت تصادفی در دو گروه کنترل و آزمایش قرار گرفتند(هرگروه ۱۵ نفر). سالمندان گروه آزمایش به مدت ۱۰ جلسه ۹۰ دقیقه ای آموزش خود دلگرم سازی و همچنین به مدت ۱۰ جلسه ۴۵ دقیقه ای مداخلات توان بخشی شناختی ریهاکام دریافت کردند، اما گروه کنترل مداخله­ای دریافت نکردند. نتایج تحلیل کوواریانس داده ها نشان داده است که میان گروه آزمایش و کنترل تفاوت معنی داری در هریک از متغیرهای وابسته وجود داشت، یعنی میانگین عملکرد کارکردهای اجرایی و سرزندگی ذهنی در گروه آزمایش نسبت به پیش­آزمون و گروه کنترل، به طور معنی­داری افزایش یافته است و این نتایج به­طور معنی­داری در دوره پیگیری تداوم یافته است. به ­طور کلی، مداخله توان بخشی شناختی (ریهاکام) و آموزش خوددلگرم سازی موجب بهبود و افزایش کارکردهای اجرایی و سرزندگی ذهنی در سالمندان شده است. بنابراین پیشنهاد می شود که از مداخله توان بخشی شناختی ریهاکام و آموزش خوددلگرم سازی به­عنوان درمان های مکمل و یا جدا از هم برای ارتقاء کیفیت زندگی انسان در دوره سالمندی استفاده شود.

کلیدواژه ها:

computer-based cognitive rehabilitation ، self-encouragement training ، executive functions ، mental vitality ، elderly ، توان بخشی شناختی مبتنی بر رایانه ، آموزش خوددلگرم سازی ، کارکردهای اجرایی ، سرزندگی ذهنی ، سالمندان