پارامتر یابی و ارزیابی مدل SSM-iCrop برای پیش بینی رشد، نمو فنولوژیک و عملکرد ذرت (Zea mays L.) دانه ای در ایران

بخش عمده نیاز کشور به ذرت (Zea mays L.) از طریق وارادات تامین می شود. با توجه به کمبود اراضی قابل کشت و محدودیت منابع آب قابل دسترس، افزایش عملکرد در واحد سطح تنها راه حل موجود برای افزایش تولید است. کاهش خلا عملکرد از طریق بهینه سازی مدیریت تولید، رویکردی موثر برای حصول این هدف است. استفاده از یک مدل شبیه سازی قابل اعتماد می تواند با ارزیابی شیوه های مدیریتی، نقش قابل توجهی در کاهش خلا عملکرد و دستیابی به عملکرد بهینه ایفا نماید. یکی از منابع عدم قطعیت در پیش بینی مدل های گیاهی، تخمین مقادیر پارامترهای ورودی مدل است. این مطالعه با هدف پارامتر یابی و ارزیابی مدل SSM-iCrop برای ذرت دانه ای در ایران انجام شد. به این منظور، ابتدا پارامتر های گیاهی مدل با استفاده از نتایج مطالعاتی که در بازه سال های ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۱ در کشور انجام گرفته بود، تخمین زده شد، به طوری که اختلاف بین نتایج مشاهده شده در آزمایشات مزرعه ای و نتایج پیش بینی شده توسط مدل به حداقل رسید. سپس مدل با استفاده از بخش دیگری از مطالعات ارزیابی گردید. براساس نتایج، مدل به خوبی توانست مراحل نمو فنولوژیک شامل روز بیولوژیک تا سبز شدن، تاسل دهی، ابریشم دهی و رسیدگی فیزیولوژیک (RMSE =۱۳.۲۲, CV= ۱۷.۴, r= ۰.۹۷)، شاخص سطح برگ (RMSE =۰.۴, CV= ۶.۲, r= ۰.۹۸)، عملکرد بیولوژیک (RMSE =۴۳۱.۳, CV= ۲۳.۹, r= ۰.۶۶) و عملکرد دانه (RMSE= ۱۶۱.۹, CV= ۱۶.۹, r= ۰.۸۱) را پیش بینی نماید. براساس نتایج به دست آمده، مدل SSM-iCrop می تواند به عنوان یک ابزار قابل اعتماد در ارزیابی و بهینه سازی شیوه های مدیریت تولید ذرت در شرایط کشور مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

شبیه سازی ، عملکرد دانه ، مدل سازی گیاهی