داوری تجاری و حل وفصل اختلافات در قراردادهای بلاکچین و ارزهای دیجیتال

فناوری بلاکچین و قراردادهای هوشمند با اجرای خودکار تعهدات، قراردادهای تجاری را متحول کرده اند، اما چالش های حقوقی در حل وفصل اختلافات ایجاد کرده اند. این مقاله نقش داوری تجاری را برای حل اختلافات قراردادهای بلاکچین و ارزهای دیجیتال بررسی می کند. اهداف پژوهش شامل شناسایی چالش های حقوقی درون و بیرون زنجیره، تحلیل مزایای روش های جایگزین مانند داوری و میانجی گری، و ارائه راهکارهایی برای اجرای آرای داوری در محیط های غیرمتمرکز است. روش تحقیق تحلیلی-توصیفی بوده و از ۱۶ منبع کتابخانه ای پایگاه های نورمگز، سیویلیکا و آکسفورد آکادمیک استفاده شده است. یافته ها نشان می دهد قراردادهای هوشمند با کاهش نیاز به واسطه ها، همچنان با مشکلاتی مانند نقص های کدنویسی و هک شدن مواجه هستند که نیازمند داوری است. داوری هوشمند شفافیت و سرعت را افزایش می دهد، اما چالش هایی مانند صلاحیت قضایی و اجرای آرای بیرون زنجیره وجود دارد. پرونده هک دائو در سال ۲۰۱۶ نشان داد فقدان داوری موثر، زیان ۵۰ میلیون دلاری و انشعاب زنجیره اتریوم را در پی داشت. گزارش های معتبر بین المللی از افزایش ۵۰ درصدی اختلافات بلاکچین خبر می دهند و ۷۰ درصد معاملات ارز دیجیتال نیاز به حل اختلاف دارند. این پژوهش پیشنهاد می کند با استفاده از اوراکل ها برای دسترسی به داده های خارجی و قراردادهای هیبریدی (ترکیب داوری سنتی و هوشمند)، کارایی داوری بهبود یابد. در ایران، نقش ارزهای دیجیتال در تجارت تحت تحریم ها پررنگ است، اما نبود قوانین هماهنگ ریسک معاملات را افزایش داده است. پیشنهاد می شود قوانین داوری دیجیتال اصلاح و مراکز داوری تخصصی در تهران ایجاد شوند. هماهنگی قوانین ملی و بین المللی با بلاکچین، ریسک های حقوقی را کاهش داده و اعتماد طرفین را تقویت می کند. آموزش داوران در زمینه بلاکچین نیز توصیه می شود. این پژوهش با تحلیل ۱۶ منبع، نشان می دهد داوری تجاری برای حل و پیشگیری از اختلافات از طریق قراردادهای هوشمند با بندهای داوری موثر است. اصلاحات حقوقی در ایران برای بهره برداری از پتانسیل بلاکچین در تجارت ضروری است.

کلیدواژه ها:

داوری تجاری ، بلاکچین ، قراردادهای هوشمند ، حل اختلافات ، ارزهای دیجیتال