بررسی جرم نگهداری مسکرات الکلی در نظام حقوق کیفری: ایران تحلیل فقهی، تطبیقی و تحولات تقنینی جدید

قدمت مشروبات الکلی در حیات بشری به ۵۰۰۰ تا ۸۰۰۰ سال پیش می رسد و ایرانیان اولین مردمانی بودند که از شراب استفاده می کردند. مشروبات الکلی در عصر کنونی اشکال و نام های گوناگونی یافته است. در دین اسلام از مصرف مشروب نهی شده است و مجازات های شرعی در زمینه مصرف مشروبات الکلی وجود دارد. با توجه به اینکه مشروبات الکلی می توانند زمینه ساز بروز بزه ها و آسیب های گوناگون فردی و اجتماعی باشند، قانونگذار تصمیم به وضع قوانینی گرفته است. در زمینه مصرف، حمل و نگهداری مواد الکلی می توان به ماده های ۷۰۲، ۷۰۳، ۷۰۱ قانون مجازات اسلامی اشاره کرد. این قوانین محدود به افراد حقیقی نیست و افراد حقوقی و کارمندان دولت را نیز در بر می گیرد. مجازات مصرف کنندگان و توزیع کنندگان مشروبات الکلی در ایران از اجرای شلاق تا حبس متغیر است. جرم نگهداری مسکرات الکلی یکی از مهم ترین مصادیق جرایم حدی در نظام کیفری جمهوری اسلامی ایران محسوب می شود. این جرم با تکیه بر مبانی فقهی اسلام و به ویژه دیدگاه فقهای امامیه، وارد نظام تقنینی ایران شده است. با تصویب قانون مجازات اسلامی، ۱۳۹۲ تعریف جرم، عناصر تشکیل دهنده آن، و شیوه های اثبات و مجازات آن دچار تحولاتی شده است. با توجه به گسترش شیوه های نوین مصرف، حمل، و نگهداری مشروبات الکلی، نیاز به بازخوانی ساختار حقوقی این جرم بر اساس فقه قوانین جدید، و مقایسه با کشورهای دیگر احساس می شود. این مقاله با بهره گیری از روش توصیفی-تحلیلی و منابع معتبر داخلی و خارجی به بررسی دقیق جرم نگهداری مسکرات با رویکرد فقهی، قانونی، جرم شناختی و تطبیقی پرداخته است. یافته های پژوهش نشان می دهند که علیرغم ریشه دار بودن این جرم در فقه اسلامی، در زمینه اجرای، قوانین سیاست کیفری ایران نیازمند بازنگری است.

کلیدواژه ها:

نگهداری مسکرات ، فقه امامیه ، قانون مجازات اسلامی ، جرم انگاری سیاست کیفری ، تطبیق حقوقی