توسعه سیاسی عربستان؛ زیر سایه برنامه توسعه اقتصادی (با استفاده از نظریه های دولت رانتی، توسعه اقتدارگرا، همسویی دولت و جامعه)

هدف پژوهش حاضر بررسی ارتباط توسعه اقتصادی و توسعه سیاسی در عربستان سعودی است. ملک سلمان و محمد بن سلمان به عنوان دو چهره اصلاح طلب سعودی با اجرای برخی اصلاحات، تدوین سند چشم انداز ۲۰۳۰ و شکستن برخی تابوهای جامعه سنتی عربستان تلاش کرده اند برای حل برخی مشکلات آن اقدام کنند. سوال اصلی مقاله بررسی چگونگی تاثیر توسعه اقتصادی بر توسعه سیاسی در عربستان سعودی است. روش پژوهش کیفی و تبیینی-تحلیلی است. یافته ها نشان می دهد میان دولت رانتی، توزیع رانت و اصلاحات آمرانه با سطح پایین مشارکت سیاسی و توسعه سیاسی رابطه معنادار وجود دارد. دولت با کسب رانت از جامعه مستقل شده و با بازتوزیع آن میان جامعه و نزدیکان قدرت، ضمن محدودسازی برخی حقوق و آزادی ها، روابطی مانند حامی-پیرو و اقتصاد رفاقتی را تقویت می کند. با وجود رویکرد اصلاح طلبانه، در سند چشم انداز ۲۰۳۰ برنامه مشخصی برای مشارکت سیاسی دیده نمی شود و در برخی حوزه ها نیز نشانه ای از تحول سیاسی وجود ندارد. این امر نشان می دهد توسعه سیاسی در اولویت دولت سعودی نیست و در اسناد اصلاحی نیز مشارکت سیاسی نادیده گرفته شده است. بر اساس نتایج، توسعه اقتصادی در چنین دولت هایی لزوما به توسعه سیاسی منجر نمی شود، زیرا این برنامه ها عمدتا برای کنترل سیاسی و کسب مشروعیت به کار می روند.

کلیدواژه ها:

عربستان سعودی ، توسعه اقتصادی ، توسعه سیاسی ، سند چشم انداز ۲۰۳۰