تاملی در مبانی تاویلی انسان شناسی قرآنی آیت الله جوادی آملی

این مقاله با تمرکز بر جایگاه انسان در نظام تاویلی آیت الله جوادی آملی، به تبیین مفهومی و تحلیل نظری تاویلات قرآنی در باب هویت، فطرت و غایت انسانی می پردازد. هدف اصلی، بررسی نحوه صورت بندی انسان شناسی قرآنی در پرتو مبانی حکمت متعالیه، عرفان اسلامی و اصول تفسیر تاویلی است. مقاله با اتخاذ رویکردی تحلیلی و مفهومی، به بازسازی دستگاه فکری جوادی آملی در حوزه تاویل می پردازد و ضمن تحلیل مفاهیمی چون خلافت الهی، عقل قدسی، فطرت توحیدی و حرکت جوهری، انسان را نه تنها به مثابه مفسر قرآن، بلکه به عنوان محور تاویل معرفی می کند. ویژگی تاویل در اندیشه ایشان، بر تعامل عقل، شهود، و سلوک باطنی استوار است که در پیوندی وثیق با مبانی هستی شناختی و معرفت شناختی، ساختار انسان شناختی تاویلات قرآنی را سامان می دهد. دستاورد مقاله در برجسته سازی نقش انسان کامل به مثابه آیینه اسماء و واسطه تجلی حق، بازخوانی تاویلی از انسان به مثابه خلیفه الله و ارائه الگویی وحدت گرا از فهم باطنی قرآن است. یافته های این مطالعه زمینه ای برای توسعه نظام انسان شناسی تاویلی در الهیات اسلامی معاصر فراهم می آورد

کلیدواژه ها:

انسان شناسی ، تاویل ، آیت الله جوادی آملی ، خلافت الهی ، فطرت ، اسماء الهی ، حکمت متعالیه