بررسی اثرات محلول پاشی نانو کلات آهن بر میزان متابولیت ها و ارزش غذایی گیاه کاهو (Lactuca sativa Linn.)

در سال های اخیر بسیاری از پژوهش­ها در پی یافتن راهکارهای مناسبی جهت بهبود ارزش غذایی گیاهان و افزایش تولید محصولات بودند. به منظور افزایش عملکرد گیاهان و کاهش مصرف منابع غذایی حیوانی نیاز به استفاده از تکنیک های نوین زراعی است. یکی از مهم ترین تکنیک­ها جهت بهبود سیستم تغذیه­ای گیاهان و کاهش کاربرد کودهای شیمیایی استفاده از کودهای سنتتیک با بنیان آلی مانند نانو کلات آهن است. کودهای نانو به راحتی توسط گیاه جذب می شوند و کارایی بیشتری نسبت به کودهای شیمیایی معمولی دارند. بر همین اساس، این پژوهش به منظور ارزیابی تاثیر نانو کلات آهن بر ارزش غذایی و میزان جذب عناصر ریزمغذی توسط گیاه کاهو انجام شد. این پژوهش به صورت طرح کاملا تصادفی در ۳ تکرار در آزمایشگاه سیتوشیمی دانشگاه تبریز در سال ۱۴۰۱-۱۴۰۰ صورت گرفت. جهت بررسی اثرات نانوکلات آهن بر میزان پتانسیل گیاه کاهو به منظور جذب عناصر ریزمغذی از ۳ سطح نانو کلات آهن (۰، ۵/۰ و ۱ گرم در لیتر) استفاده شد. در حضور نانو کلات آهن محتوی متابولیت­های ثانویه از جمله فنل کل، فلاونوئید و به علاوه ظرفیت آنتی­اکسیدانی کاهو نسبت به نمونه­ی شاهد افزایش معنی­داری داشت. همچنین، باتوجه به نتایج با افزایش غلظت نانو کلات آهن در میزان متابولیت­های اولیه مانند پروتئین کل، قند محلول، آمینواسیدهای آزاد گیاه کاهو نسبت به نمونه­ی شاهد افزایش مشاهده شد. با افزایش اعمال نانو کلات آهن به گیاه کاهو تجمع عناصر ریزمغذی از جمله آهن، کلسیم، روی، پتاسیم و فسفر در ریشه و اندام هوایی سیر صعودی نشان داد که این افزایش در تیمارهای نانو کلات آهن با غلظت بالاتر بیشتر بود. نتایج به دست آمده از این پژوهش گویای آن بود که نانو کلات آهن علاوه بر افزایش تولید متابولیت­های اولیه و ثانویه گیاهان می­تواند به عنوان کود مطمئنی جهت تامین آهن و عناصر ریزمغذی برای آن­ها مورداستفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

کاهو (Lactuca sativa Linn.) ، عناصر ریزمغذی ، سیستم تغذیه ای