مبانی مسئولیت مدنی صاحب ویژند در زنجیره تامین کالا در قبال خسارات وارده به کارگران در حقوق اتحادیه اروپا و فقه امامیه

با پیچیده تر شدن تولید و تجارت بین الملل، شرکت های تجاری برای کاهش هزینه ها، فرایند تولید کالایشان را به کشورهای جهان سوم برون سپاری می کنند؛ کشورهایی که در آن ها کارگران غالبا در شرایط نامناسب و بدون برخورداری از حقوق قانونی کار می کنند. این زنجیره های تامین منجر به نقض حقوق کار و فجایع انسانی متعددی شده است که تصویب مقررات خاص در حوزه مسئولیت مدنی صاحب ویژند را به ضرورت بدل کرده است. ازاین رو، کشورهای پیشگام و به ویژه اتحادیه اروپا در سال های اخیر قوانین موثری ازجمله مراقبت پایدار شرکتی مصوب ۲۰۲۴ برای مسئولیت پذیری شرکت ها و صاحبان ویژند در زنجیره تامین کالا تدوین کرده اند. در این مقاله با تمرکز بر آسیب های زنجیره تامین کالا بر حقوق کارگری، مبانی مسئولیت مدنی شرکت های تجاری صاحب ویژند شامل مبانی اخلاقی، اجتماعی، اقتصادی و فقهی بررسی می شود. این پژوهش با توجه به نبود مقررات ناظر بر مسئولیت صاحب ویژند در زنجیره تامین در ایران به رغم وجود زنجیره های تامین داخلی و شواهدی از کار برای زنجیره های تامین بین المللی، بر اهمیت تنظیم مقررات مشابه با دستورالعمل اتحادیه اروپا، در ایران تاکید دارد و پیشنهاد می کند که با تکیه بر مبانی نظری و خصوصا فقهی نظیر قواعد لاضرر و تسلط و احترام و نیز با توجه به نیازهای بومی، چارچوب های قانونی مناسب برای اعمال این مسئولیت تدوین گردد.

کلیدواژه ها:

زنجیره تامین کالا ، مسئولیت مدنی صاحب ویژند ، مبانی فقهی ، مسئولیت اجتماعی شرکت ها ، حقوق کارگران