مقایسه اثر بخشی آموزش مهارت های ذهن گاهی ویژه کودکان با نافرمانی مقابله ای و درمان شناختی –رفتاری بر تعاملات کودک با معلم

مقدمه: اختلال نافرمانی مقابله ­ای یکی از رایج ترین تشخیص­­های اختلالات سلامت روان در دوران کودکی می باشد،که الگوی عودکننده از رفتارهای منفی کارانه، نافرمانی، سرکشی و خصم آلود در برابر اشخاص صاحب قدرت است که تاثیرات وسیعی بر فرد، خانواده، مدرسه و اجتماع دارد. از این رو پروتکل آموزش مهارت­ های ذهن آگاهی ویژه کودکان با نافرمانی مقابله­ ای در راستای بهبود تعامل کودک با معلم تدوین گردید. این پژوهش با هدف بررسی مقایسه اثر بخشی آموزش مهارت­ های ذهن آگاهی ویژه کودکان با نافرمانی مقابله­ ای و درمان شناختی – رفتاری  بر تعاملات کودک با معلم اجرا گردید. مواد و روش­ ها: طرح پژوهش، نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. تعداد ۶۰ کودک نافرمان مقابله ­ای ۸ تا ۱۲ ساله به صورت نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (روش مداخله: آموزش مهارت ­های ذهن آگاهی و درمان شناختی -رفتاری) و یک گروه کنترل قرار گرفتند. ابزار سنجش شامل پرسشنامه رابطه معلم- دانش آموز و پرسشنامه علائم مرضی کودکان (CSI-۴) بود. یافته ­ها: نتایج تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر نشان داد که آموزش ذهن آگاهی و درمان شناختی-رفتاری بر افزایش تعامل کودک با معلم تاثیر معنی دار داشته است. همچنین بررسی ­ها نشان داد که  بین افزایش تعامل کودک با معلم تحت آموزش ذهن آگاهی و تحت درمان شناختی-رفتاری تفاوت معنی دار وجود دارد (۰۰۱/۰P= ). بحث و نتیجه­ گیری: افزایش تعامل کودک با معلم در گروهی که تحت درمان شناختی-رفتاری بوده اند، بیشتر از افزایش تعامل کودک با معلم در گروهی که تحت آموزش ذهن آگاهی بوده­اند، می باشد.

کلیدواژه ها:

children with oppositional defiant ، mindfulness ، cognitive- behavioral ، child interaction with teacher ، کودکان نافرمانی مقابله ای ، ذهن آگاهی ، شناختی – رفتاری ، تعامل کودک با معلم