غربالگری تحولی: بررسی تاثیر تولد زودهنگام و وزن هنگام تولد بر تاخیر در رشد مهارت های ارتباطی، حرکتی، شناختی و اجتماعی هیجانی کودک با استفاده از پرسشنامه های سنین و مراحل (ASQ۳TM)

مقدمه: اوایل کودکی دوره حساس برای رشد تواناییهای شناختی، زبانی، اجتماعی و حرکتی است. بعلت اهمیت تشخیص زودرس تاخیرهای تحولی در کودکان، این مطالعه با هدف بررسی تاثیر تولد زودهنگام و وزن هنگام تولد بر رشد مهارتهای تحولی کودکان ۱۲ تا ۳۶ ماهه در شهر خرم آباد انجام گردید. مواد و روش ­ها: در یک مطالعه همگروهی، تعداد ۱۲۵ کودک ۱۲ تا ۳۶ ماه شهر خرم آباد در سه گروه پره ترم (۵۹ نفر)، دارای وزن کم تولد و ترم (۲۱ نفر) و همچنین دارای وزن نرمال تولد و ترم (۴۵ نفر)، با استفاده از پرسشنامه های سنین و مراحل در پنج حیطه تحولی بررسی شدند.  برای مدل بندی اثر «سن و وزن تولد کودک» بر «حیطه های مختلف رشد» از پنج مدل رگرسیون لوجستیک بطور مجزا استفاده گردید. داده ها با نرم افزار SPSS،  نسخه ۲۲  و تحت سطح معناداری ۰۵/۰ مورد تحلیل قرار گرفت. یافته ­ها: در غربالگری کودکان مورد مطالعه، میزان تاخیر تحولی در حداقل یک حیطه ۶/۴۹%  بود که بیشترین تاخیر در حرکات ظریف ۲/۱۵%و کمترین تاخیر در حل مساله ۴/۶% مشاهده شد. بعلاوه در برقراری ارتباط ۶/۹% حرکات درشت ۶/۹% و شخصی-اجتماعی۸/۸% کودکان غیرطبیعی بودند. بر اساس مدل رگرسیون لجستیک، ارتباط «وضعیت سن و وزن تولد کودک» با وضعیت تحول مهارت ارتباط (۲۳۵%=P)، حرکات ظریف (۱۲۵%=P) و شخصی-اجتماعی (۳۰۷%=P) غیر معنادار ولی نسبتا قابل ملاحظه بود. بحث و نتیجه ­گیری: وزن کم تولد در نوزادان ترم، ریسک فاکتور برای تاخیر در حیطه ارتباط و حرکات ظریف است، درحالیکه پره ترم بودن، ریسک فاکتور در حیطه شخصی-اجتماعی است. تولد زودرس و وزن کم تولد از عوامل خطرساز تاخیرهای تحولی در کودکان است که نیاز به غربالگری زودهنگام برای تشخیص و جلوگیری از بروز عوارض در آینده دارد.

کلیدواژه ها:

Ages & Stages Questionnaires (ASQ۳TM) ، Birth weight ، Developmental delay ، Preterm birth ، غربالگری تحولی ، پرسشنامه سنین و مراحل (ASQ۳TM) ، تولد زودهنگام ، وزن هنگام تولد