مطالعه ای بر حس تعلق مکانی در معماری ایران

حس تعلق به مکان یکی از مفاهیم کلیدی در حوزه روانشناسی محیطی و طراحی معماری است که نقش مهمی در ارتقای کیفیت فضاهای معماری ایفا میکند. این حس ارتباط عاطفی شناختی و رفتاری افراد با مکان را در بر میگیرد و تاثیر مستقیمی بر میزان استفاده، ماندگاری و رضایت کاربران از فضا دارد. در بستر فرهنگی و اجتماعی، ایران که سرشار از مفاهیم معنوی، تاریخی و نمادین است، درک و تقویت حس تعلق به مکان میتواند عاملی تعیین کننده در موفقیت طراحیهای معماری باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی مولفههای موثر بر حس تعلق به مکان در فضای معماری ایران انجام شده و تلاش میکند تا با تکیه بر مبانی نظری و نمونه های موردی نقش عناصر کالبدی هویتی فرهنگی و اجتماعی در شکل گیری این حس را تحلیل نماید. نتایج نشان میدهد که استفاده از نمادها و عناصر، بومی پاسخگویی به نیازهای اجتماعی و فرهنگی کاربران و توجه به تاریخ و حافظه جمعی در طراحی معماری، تاثیر بسزایی در تقویت حس تعلق افراد به مکان دارد. این مطالعه میتواند به عنوان راهنمایی برای طراحان، معماران و برنامه ریزان شهری در جهت ایجاد فضاهایی با هویت و پایداری بیشتر در بافتهای شهری و روستایی ایران مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

حس تعلق به مکان معماری ، ایران ، هویت ، فضایی ، فرهنگ ، طراحی انسانی محور