طراحی و تبیین مدل نوین سنجش انطباق در بانکداری اسلامی؛ رویکردی سیستمی به تحلیل شکافهای ساختاری - عملیاتی

این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل شکافهای بنیادی میان نظام بانکداری متعارف و اسلامی و ارائه مدلی نوین برای سنجش و بهبود انطباق با اصول شریعت انجام شده است. مسئله اصلی، وجود چالشهای متعدد در انطباق بانکداری اسلامی با بانکداری متعارف و ضرورت ارزیابی دقیق وضعیت موجود در شرایط خاص اقتصادی و فرهنگی ایران است. این مطالعه با روش توصیفی-تحلیلی و با رویکردی چند بعدی انجام شده است. پژوهش در سه بخش اصلی شامل مبانی نظری، تحلیل شکاف و ارائه مدل جدید صورت گرفته و با تلفیق نظریه های مختلف شامل مقاصد شریعت نظریه سیستمها و نظریه ذینفعان به بررسی دقیق مولفههای انطباق پرداخته است. شاخصهای کلیدی مانند نوع قراردادها وجود یا عدم وجود ربا شفافیت معاملات و رعایت اصول اخلاقی اسلامی مورد بررسی قرار گرفته اند نتایج پژوهش نشان میدهد که: تفاوتهای ساختاری و عملکردی قابل توجهی بین بانکداری متعارف و اسلامی وجود دارد. اعتبار سنجی، مدل کارآمدی و قابلیت اعتماد آن را در ارزیابی و بهبود انطباق بانک های اسلامی تایید می کند. نوآوری این پژوهش در ارائه مدلی جامع و کاربردی برای سنجش میزان انطباق عملیات بانکی با اصول شریعت، بهره گیری از رویکرد تحلیل شکاف پیشنهاد مکانیزمهای نوین بهبود انطباق با استفاده از فناوریهای جدید و توجه همزمان به ابعاد عملیاتی و نظری در قالب یک چارچوب یکپارچه است.

کلیدواژه ها:

بانکداری اسلامی ، بانکداری متعارف ، تحلیل شکاف ، انطباق شرعی ، مدل سنجش انطباق