شناسایی چالشهای اجرای نظارت شرعی در نظام بانکی جمهوری اسلامی ایران

نظارت بر فعالیتهای بانک اسلامی با هدف کسب اطمینان از تطبیق فعالیتهای آن با موازین شریعت اسلامی، به عنوان یکی از مهم ترین وظیفه های بانک اسلامی جلوه می کند. با ارتقای شورای فقهی به عنوان یکی از ارکان بانک مرکزی در قانون جدید بانک مرکزی، نظارت شرعی در نظام بانکی جمهوری اسلامی ایران اهمیت بیشتری پیدا کرده است. چالشهای اجرایی سازی نظارت شرعی در نظام بانکی احصا شود. در پژوهش حاضر پس از بیان ضرورت و الزام فقهی و حقوقی نظارت شرعی در جمهوری اسلامی ایران و بیان ثمرات انطباق فعالیت بانکها با ضوابط، شریعت چالشهای پیش روی نظارت شرعی در نظام بانکی جمهوری اسلامی از طریق مصاحبه با خبرگان این عرصه احصا شده اند. در نتیجه تحلیل مضمون مصاحبه های صورت گرفته، چالشهای اجرای نظارت شرعی در جمهوری اسلامی ایران در ۳ مضمون، فراگیر ۹ مضمون سازمان دهنده و ۲۷ مضمون پایه طبقه بندی شد. چالشهای احصا شده در سه سطح کلی طبقه بندی شدند: چالشهای عملیاتی شامل فقدان نیروی انسانی ابهام در جایگاه سازمانی، کیفی بودن فرایند نظارت و هزینه های نظارت شرعی چالشهای رفتاری و فرهنگی شامل عدم وجود اراده جدی بر اجرای بانکداری اسلامی توسط مجریان و عدم مطالبه بانکداری اسلامی توسط مشتریان و در نهایت چالشهای ساختاری شامل خلاهای قانونی و مقرراتی، سیاستهای اقتصادی و اختلاف در فتاوای فقها

کلیدواژه ها:

نظارت شرعی ، حکمرانی شرعی ، حاکمیت ، شرعی ، چالشهای نظارت شرعی ، بانکداری اسلامی