نقش سازمانهای مردم نهاد زیست محیطی در فرآیند کیفری: مطالعه تطبیقی ایران و استرالیا

در ایران، ماده ۶۶ قانون آیین دادرسی کیفری فرصت حضور سازمان های زیست محیطی را از طریق اعلام جرم و شرکت در دادرسی فراهم می کند. اصلاحات بعدی حق اعتراض به آراء را از آنان سلب نموده است. شرایط حضور شامل ثبت رسمی، تطابق اساسنامه با حوزه فعالیت زیست محیطی و اخذ مجوز از مراجع ذی صلاح است. در استرالیا، قوانین فدرال و ایالتی امکان اقامه دعوای شهروندی و مداخله در دعاوی را برای سازمان ها فراهم کرده اند. مفهوم اهلیت اقامه دعوا و داشتن نفع ویژه یا کافی از شروط کلیدی در این نظام است. مقایسه دو نظام نشان می دهد که اگرچه هر دو به اهمیت نقش سازمان ها اذعان دارند، اما دامنه مشارکت و ابزارهای حقوقی در استرالیا گسترده تر به نظر می رسد. چالش هایی نظیر ابهام در تفسیر، قوانین محدودیت منابع و موانع اجرایی در ایران و هزینه های دادرسی و پیچیدگی های اثبات اهلیت در استرالیا از جمله موانع پیش روی سازمان ها در هر دو کشور است. تقویت چارچوب های قانونی و رفع موانع موجود می تواند به حضور موثرتر این نهادها در حفاظت از محیط زیست کمک شایانی نماید.

کلیدواژه ها:

سازمانهای مردم نهاد زیست محیطی ، فرآیند کیفری ، حقوق محیط زیست ، مطالعه تطبیقی ، ایران ، استرالیا