تحلیل مبانی فقهی و حقوقی ایجاب و قبول در قراردادهای الکترونیکی با تاکید بر تمایز مفهومی و عملی از دعوت به معامله در پرتو اسناد تقنینی و رویه های بین المللی

با گسترش روزافزون معاملات الکترونیکی بررسی مفاهیم بنیادین حقوق قراردادها در بستر نوین ارتباطات ضرورت یافته است. از جمله این مفاهیم «ایجاب» و «قبول» به عنوان ارکان اساسی انعقاد قرارداد به ویژه در محیطهای دیجیتال، نیازمند بازخوانی دقیق فقهی و حقوقی هستند. در این مقاله با رویکرد تحلیلی تطبیقی به واکاوی مبانی ایجاب و قبول در قراردادهای الکترونیکی پرداخته شده و تمایز آنها با نهاد دعوت به معامله به طور خاص مورد بررسی قرار گرفته است. این تمایز در فضای فیزیکی، عمدتا از طریق قصد اظهار شده و شرایط عرفی قابل تشخیص است اما در فضای الکترونیکی به دلیل ویژگیهای خاص از جمله غیرفوری بودن تعاملات، واسطه گری سامانه ها و تفاوتهای زمانی و مکانی این تشخیص با چالشهای جدی مواجه شده است. در بخش نخست مقاله مبانی فقهی ایجاب و قبول در فقه امامیه با تاکید بر ماهیت اعلامی یا انشائی بودن آنها بررسی شده و در ادامه جایگاه این مفاهیم در اسناد تقنینی ملی به ویژه) قانون تجارت الکترونیکی (ایران و اسناد بین المللی نظیر کنوانسیون آنسیترال و اصول یونی در وا تحلیل گردیده است. مقاله همچنین با ارجاع به رویه قضایی و دکترین،حقوقی راهکارهایی برای تفکیک عملی دعوت به معامله از ایجاب در محیطهای الکترونیکی ارائه میدهد. نتیجه پژوهش بر ضرورت بازتعریف دقیق مصادیق ایجاب در بستر دیجیتال، جهت تامین امنیت حقوقی طرفین قرارداد تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

ایجاب ، قبول ، قراردادهای الکترونیکی ، دعوت به معامله