سنجش و اولویت بندی پایداری درآمد در شهرداری خمین با بهره گیری از مدل TOPSIS

با این پژوهش با هدف تبیین تصویری جامع از پایداری درآمد در شهرداری، خمین با اتکا به چارچوب تصمیم گیری چند معیاره و به ویژه مدل TOPSIS به رتبه بندی ۷۶ ریزکد درآمدی بر اساس چهار بعد مطلوبیت، اقتصادی، اجتماعی، کالبدی و زیست محیطی می پردازد. داده ها از طریق پرسشنامه لیکرت و با مشارکت ۱۲ نفر از خبرگان، مالی، درآمدی و شهرسازی گردآوری شد. پس از تشکیل ماتریس، تصمیم نرمال سازی، برداری و وزن دهی مبتنی بر اجماع خبرگان انجام گرفت؛ سپس استخراج بردارهای ایده آل و ضد ایده آل و محاسبه فواصل اقلیدسی شاخص نزدیکی نسبی (CL) برای هر ریزکد محاسبه شد. نتایج نشان می دهد ریزکدهای، درآمد حاصل از سرمایه گذاری در بخش خصوصی» جریمه سد معبر»، «درآمد حاصل از فروش گل و گیاه و سایر محصولات و جرائم تخلفات ساختمانی و شهری و غرامت ها بالاترین نزدیکی به راه حل ایده آل را داشته اند (CL۱) و به عنوان پیشرانه های قابل اتکا برای تقویت سبد درآمدی معرفی می شوند. در مقابل، «عوارض گذرنامه»، جریمه کمیسیون ماده ۱۰۰ جریمه قطع درختان شهری و غرامت ها»، «جرائم تاخیر پرداخت عوارض ۲.۵٪»، «عوارض بر قراردادها»، عوارض %۱ حق النظاره مهندسان ناظر و سایر حق النظاره» مازاد درآمد بر هزینه دوره قبل»، «عوارض سطح شهر» و «عوارض حذف پارکینگ در پایین ترین مراتب قرار دارند و برای برخی از آنها مقدار CL برابر صفر گزارش شده. بر این اساس، توصیه های سیاستی در سه محور ارائه می شود: تثبیت و توسعه پیشرانه ها از طریق بهبود بهره وری دارایی و مشارکت با بخش خصوصی؛ اصلاح نهادی و افزایش کارایی وصول برای خوشه های میانی به جای اتکای صرف بر افزایش نرخ؛ و بازطراحی، ادغام یا کنارگذاری اقلام کم اولویت همراه با ممیزی کدها و شفافیت داده ای. یافته ها نشان می دهد استفاده از TOPSIS می تواند تنش میان کارایی مالی و الزامات اجتماعی زیست محیطی را به شکلی تفسیر پذیر در رتبه بندی درآمدها منعکس کرده و مسیرگذار به سبدی پایدار و تاب آور را برای مدیریت شهری هموار سازد.

کلیدواژه ها:

پایداری درآمد ، شهرداری خمین ، TOPSIS ، تصمیم گیری چند معیاره ، کدهای درآمدی ، سیاست مالی شهری ، توسعه پایدار ، اولویت بندی