تجلی حکمت هنر اسلامی در معماری مساجد ایرانی، مورد مطالعه: مسجد نصیرالملک

مساجد تاریخی گنجینه های ارزشمندی هستند که بخش مهمی از بافت شهری را تشکیل داده و نشانگر هویت، شیوه تفکر و زیست مردم می باشند. مسجد نصیرالملک واقع در شهر شیراز از آثار تاریخی شاخص معماری ایران است که قدمت آن به روزگار قاجار باز می گردد. تامل در شیوه طراحی و تزیینات این بنا، حاکی از کاربرد اصول خاصی در زینت گری است که منطبق با فرهنگ ایرانی-اسلامی می باشد. هنر تزیین عملکرد وسیع و ارزشمندی در راستای اهداف معماری اسلامی و حتی در شکل گیری و دوام و بقای آن دارد. کاربرد اصل حکمی وحدت در کثرت از جمله این اصول است. مهمترین مسئله این پژوهش نشان دادن چگونگی کاربرد هنرهای اسلامی در این عمارت تاریخی است. روش کار در این پژوهش به شیوه توصیفی-تحلیلی بوده و جمع آوری اطلاعات به روش کتابخانه ای و میدانی انجام گرفته است. نتیجه این بررسی حکایت از آن دارد که عناصر وحدت بخش در تزیینات این بنا با تمرکز بر هندسه در تشکیل ساختارهای منظم سامان یافته اند. ریتم و توازن که حاصل تکرار منظم نقشه ها است از دیگر عوامل وحدت بخش در تزیینات این عمارت می باشد. افزون بر آن حضور نور و سایه در بخش های مختلف، عمارت نقش مهمی در ایجاد وحدت در مسجد نصیرالملک ایفا کرده که همگی منطبق با حکمت هنر اسلامی است.

کلیدواژه ها:

حکمت هنر اسلامی ، مسجد نصیرالملک ، مسجد ایرانی ، معماری اسلامی