نقش الگوهای معماری ایرانی-اسلامی در طراحی فضاهای آموزشی معاصر

در عصر حاضر طراحی فضاهای آموزشی با چالشهایی چون از بین رفتن هویت فرهنگی، بی توجهی به اقلیم و کاهش کیفیت فضایی مواجه است. این مقاله با هدف بازخوانی ظرفیت های الگوهای معماری ایرانی-اسلامی در پاسخ به این چالش ها به بررسی نقش این الگوها در طراحی فضاهای آموزشی معاصر می پردازد. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش توصیفی-تحلیلی انجام شده و اطلاعات آن از طریق منابع کتابخانه ها، اسناد معماری و تحلیل نمونه های موردی گردآوری شده است. سه پروژه آموزشی معاصر که در طراحی آن ها از عناصر معماری ایرانی-اسلامی بهره گرفته شده، به عنوان نمونه های موردی انتخاب و تحلیل تطبیقی شدند. یافته های تحقیق نشان می دهد که مولفه هایی مانند حیاط مرکزی، هندسه منظم فضاهای نیمه باز، بهره گیری از نور طبیعی و مصالح بومی نقش مهمی در ارتقای کیفیت فضایی، ایجاد حس تعلق و پاسخگویی به نیازهای عملکردی و اقلیمی فضاهای آموزشی دارند. مقاله نتیجه می گیرد که تلفیق آگاهانه اصول معماری سنتی با رویکردهای طراحی معاصر می تواند مسیری موثر برای دستیابی به معماری آموزشی پایدار، بومی و هویت مند فراهم آورد. در پایان راهکارهایی برای استفاده از این ظرفیت ها در طراحی آینده فضاهای آموزشی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

معماری ایرانی اسلامی ، فضاهای آموزشی ، هویت ، معماری حیاط مرکزی ، طراحی معاصر ، اقلیم پذیری