بازخوانی نقش فضاهای میانی در سازماندهی فضایی خانه های قاجاری و پهلوی (تبریز)

نوشتار حاضر با هدف بازخوانی و تبیین الگوی فضایی فضای میانی در خانههای تاریخی،تبریز به شناسایی توانایی فضای میانی در پاسخ به کار کردها و کالبدهای گوناگون در گذر زمان میپردازد. فضای میانی واسط میان دو فضا بوده و آنها را در دسترس و دیدرس هم قرار میدهد این بازخوانی میتواند الگوهای ویژه ای از ساماندهی فضایی در خانه های تاریخی تبریز و نقشی که فضاهای میانی در برقراری روابط فضایی داشته اند ارائه کند نوع پژوهش توصیفی-تحلیلی بوده و به بررسی نقش فضای میانی در روابط فضایی و الگوی سازماندهی خانههای دوره قاجار و پهلوی تبریز می پردازد. در این راستا ابتدا اطلاعات به روش اسنادی گردآوری شده و سپس با روش مشاهده میدانی و نمونه گیری غیر تصادفی هدفمند، ۲۰ نمونه از خانه های تبریز در دوره های قاجار و پهلوی اول و دوم انتخاب شدند تمام گونههای فضای میانی در آنها شناسایی و با رویکرد تحلیلی تفسیری در گستره کارکردی فضایی ارزیابی شدند در گام،داوری با تحلیل قیاسی سه الگوی فضای میانی شامل میاندر،میانی ایوان و میاندر ورودی بازشناسی شده و روابط کارکردی و نقش فضاهای میانی در ساماندهی فضایی خانهها تبیین گردید دستاورد پژوهش نشان میدهد که میاندر میانی پرکاربردترین فضای میانی در خانه های تاریخی تبریز بوده و علاوه بر شکل و کالبد متفاوت سهم مهمی در دیدرسی و دسترسی میان فضاهای خانه داشته است. دو فضای ایوان و میاندر ورودی،نیز ارتباط درون و بیرون خانه را تسهیل کرده اند.

کلیدواژه ها:

الگوی سازماندهی فضایی ، فضای میانی ، خانههای قاجاری و پهلوی ، تبریز