مهار شیمیایی علف های هرز در شرایط کشت هوازی دو رقم برنج در شهرستان ساری

سابقه و هدف: مهمترین چالش کشت برنج با روش رایج و سنتی، مصرف زیاد آب و زحمت زیاد کشاورزان است که با توجه به تغییرات اقلیم و کاهش منابع آبی جاری و زیرزمینی کشور، روش هایی با مصرف آب کمتر و سهولت و بهره وری بیشتر همانند خشکه کاری برنج باید مدنظز قرار گیرد. از سوی دیگر، روی آوردن به کشت هوازی برنج موجب طغیان علف های هرز و دشواری کنترل آن ها می گردد. این مطالعه نیز با هدف بررسی مدیریت علف های هرز بر عملکرد و اجزای عملکرد ارقام ندا و فجر برنج تحت شرایط هوازی در شهرستان ساری انجام شد.مواد و روش ها: آزمایش در قالب طرح اسپلیت بلوک با سه تکرار در مزرعه دشت ناز ساری در سال ۱۳۹۹-۱۴۰۰ انجام شد. تیمارها شامل رقم (دو رقم ندا و فجر) و مدیریت علف های هرز در ده سطح شامل ۱- علف کش بیس پیریباک سدیم (کلین وید، SC ۴۰%) ۲- علفکش پندی متالین (پرول SC ۵.۴۵%)+ بیس پیریباک سدیم (نووینوOF ۱۰%)، ۳- علفکش پندی متالین (استومپ EC ۳۳%) + کلین وید، ۴- پرول+ کلین وید ۵- استومپ+ کلین وید+ کلین وید ۶- پرول+ کلین وید+ بن سولفورون متیل(لونداکس، DF ۶۰%) ۷- پرول+ نووینو+ نووینو ۸- پرول+ کلین وید+ کلین وید، ۹- تیمار وجین و ۱۰- شاهد آلوده به علف هرز بود. علف-کش های پرول و استومپ بصورت پیش رویشی و بقیه علف کش ها بصورت پس رویشی به کار برده شدند. علف کش ها در دز توصیه شده و در تیمارهای اختلاط با فاصله زمانی به کار برده شدند. صفات مورد بررسی نیز شامل تعداد خوشه در مترمربع، تعداد دانه در خوشه، وزن هزاردانه، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیکی و شاخص برداشت بودند. یافته ها: نتایج نشان داد که بیشترین مقدار در همه صفات مورد مطالعه مربوط به تیمار وجین کامل بود و پس از آن، بیشترین تعداد خوشه در مترمربع، تعداد دانه در خوشه، وزن هزاردانه، عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیکی در تیمارهای کاربرد سه مرحله ای علف کش ها (پرول+ کلین وید+ لونداکس ، پرول+ نووینو+ نووینو ، پرول+ کلین وید+ کلین وید) به دست آمد. رقم ندا (۵۲۹۶ کیلوگرم در هکتار) عملکرد دانه بیشتری نسبت به رقم فجر (۳۷۸۶ کیلوگرم در هکتار) تولید کرد. به عبارت دیگر رقم ندا نسبت به رقم فجر حدود ۴۰ درصد (معادل ۱۵۱۰ کیلوگرم در هکتار) افزایش عملکرد دانه داشت. ۹۶ درصد افزایش عملکرد دانه در تیمار وجین دستی نسبت به تیمار آلوده به علف هرز مشاهده شد. به صورت کلی، تیمارهای کاربرد سه مرحله کاربرد علف کش به طور میانگین موجب افزایش بیش از ۷۰ درصدی عملکرد دانه شد، در حالی که تیمار یک مرحله کاربرد علف کش تنها ۳۶ درصد نسبت به شاهد آلوده به علف هرز برتری داشت.نتیجه گیری: با توجه به نتایج به دست آمده از این پژوهش، کاشت رقم ندا و همچنین کاربرد سه مرحله ای از علف کش ها (یک مرحله به صورت پیش رویشی و دو مرحله دیگر پس رویشی) برای افزایش عملکرد دانه برنج تحت نظام هوازی در شهرستان ساری توصیه می شود .

کلیدواژه ها:

برنج هوازی ، پس رویشی ، عملکرد ، علف کش