اقدام پژوهی : چگونه توانستیم فرهنگ گفت وگو و انتقاد سازنده را در مدرسه نهادینه کنیم؟

پژوهش حاضر با موضوع چگونه توانستیم فرهنگ گفت و گو و انتقاد سازنده را در مدرسه نهادینه کنیم با هدف پاسخ به سه پرسش اصلی یعنی تبیین مسئله، موجود ارائه راهکار و بررسی نتایج انجام شد. در ابتدا مسئله پژوهش ضعف آشکار در مهارتهای ارتباطی، جرات مندی، انتقاد پذیری و گوش دادن فعال دانش آموزان بود که موجب بروز سکوت، انفعال یا واکنشهای هیجانی در کلاس می شد. آزمودنی های پژوهش شامل دانش آموزان دختر پایه دهم و یازدهم در چند مدرسه بودند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه مهارتهای ارتباطی (کوئین دام) با روایی و پایایی تایید شده، مشاهده علمی و مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. در مرحله شواهد ۱، داده ها ضعف جدی مهارتهای ارتباطی را نشان دادند. سپس راهکارهایی شامل ایجاد روتین های گفت و گومحور در کلاس، طراحی پروتکل بازخورد همسالان (۲+۱ و SBI) و برگزاری کارگاه های کوتاه مهارت ارتباطی و تنظیم هیجان انتخاب و با اعتبار بخشی اولیه اجرا شدند. تحلیل داده ها به کمک مقایسه شواهد ۱ و ۲ و ترسیم نمودار استخوان ماهی نشان داد که پس از اجرای راهکارها تغییرات محسوسی در فضای کلاسی و روابط دانش آموزان ایجاد شد؛ گفت و گوها عمیق تر، بازخوردها محترمانه تر و جرات مندی و کنترل هیجان تقویت شد. بازخورد والدین و همکاران نیز این تغییرات را تایید کردند. بنابراین می توان نتیجه گرفت که اقدام پژوهی حاضر توانست مسئله را تا حد زیادی برطرف سازد و راهکارهای ارائه شده قابلیت تعمیم به کلاس ها و مدارس دیگر را نیز دارند. یافته ها نشان دادند که تلفیق آموزش مهارتهای ارتباطی با ساختارهای گفت و گومحور در کلاس می تواند یکی از موثرترین راهبردها برای نهادینه سازی فرهنگ نقد و گفت و گو باشد.

کلیدواژه ها:

گفت وگوی کلاسی ، انتقاد سازنده ، مهارتهای ارتباطی ، اقدام پژوهی ، دانش آموزان