چالش ها و راهبرد های روان شناختی در افزایش انگیزش تحصیلی: یک مرور نظام مند

این مرور نظام مند با هدف شناسایی و تحلیل چالش ها و راهبردهای روان شناختی تاثیرگذار بر انگیزش تحصیلی در دانش آموزان و دانشجویان اجرا شد. جستجو در چهار پایگاه PubMed، Scopus، Web of Science و ERIC با استفاده از کلیدواژه های “academic motivation”، “psychological strategies” و “challenges” برای مطالعات منتشرشده بین سال های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ انجام شد. پس از حذف مقالات تکراری و اعمال معیارهای ورود و خروج، در نهایت ۱۴۵ مقاله برای بررسی نهایی انتخاب شدند. یافته ها نشان داد که تمرکز صرف بر پاداش های بیرونی و ساختارهای آموزشی فاقد تعامل اجتماعی اصلی ترین موانع انگیزش ذاتی محسوب می شوند. هم چنین عوامل فردی مانند خودکارآمدی پایین و عواطف منفی پیش بینی شده نقشی تعیین کننده در کاهش انگیزش دارند. در مقابل، راهبردهای مبتنی بر حمایت از نیازهای روانی خودمختاری، شایستگی و وابستگی (نظریه خودتعیینی)، ارزش سازی وظایف تحصیلی، هدف گذاری هوشمند همراه با بازخورد ساختاریافته و آموزش مهارت های تنظیم عواطف، بیشترین اثربخشی را در تقویت انگیزش تحصیلی نشان دادند. مداخلات ذهن آگاهی و رشد ذهنیت نیز ظرفیت بالقوه ای در ارتقای انگیزش دارند، اما برای تبیین اثرات پایدار آنها نیازمند مطالعات طولی و کنترل شده بیشتری هستیم. این نتایج می تواند راهنمایی عملی برای معلمان، برنامه ریزان آموزشی و پژوهشگران جهت طراحی محیط های یادگیری جذاب تر و پایدارتر باشد.

کلیدواژه ها:

انگیزش تحصیلی ، نظریه خودتعیینی ، ارزش سازی وظایف ، هدف گذاری هوشمند ، تنظیم عواطف