اثرکود های شیمیایی و زیستی نیتروژنه بر عملکرد و اجزای عملکرد گلرنگ (Carthamus tinctorius L.) و ماش (Vigna radiate L.) در کشت مخلوط

مقدمه و اهداف: الگوی کشت مخلوط گیاهان خانواده بقولات با گیاهان روغنی رویکردی نسبتا جدید برای دستیابی به کشاورزی پایدار می باشد. بهبود تغذیه گیاهان از طریق مدیریت تلفیقی سبب افزایش کارایی الگوهای کشت مخلوط می شود. هدف از این پژوهش بررسی پاسخ گلرنگ و ماش به کاربرد تلفیقی کودهای شیمیایی و زیستی نیتروژنه در کشت مخلوط است.   مواد و روش­ها: آزمایش به صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با ۳ تکرار در سال ۱۳۹۹ اجرا شد. عامل های آزمایشی شامل کاربرد کود نیتروژنه (صفر، ۵۰ کیلوگرم نیتروژن + کود زیستی نیتروکسین و ۱۰۰ کیلوگرم نیتروژن در هکتار) در کرت های اصلی و الگوی کشت مخلوط در ۵ سطح (کشت خالص گلرنگ و ماش و کشت مخلوط آنها با نسبتهای ۱:۱، ۲:۱و ۱:۲) در کرت های فرعی بود. صفات مورفولوژیک، اجزای عملکرد، عملکرد  هر دو گیاه و نسبت برابری زمین ارزیابی شد.    یافته­ها: نتایج نشان داد در شرایط عدم کاربرد کود نیتروژنه از عملکرد دانه در گلرنگ و ماش در الگو‎های کشت مخلوط نسبت به کشت خالص کاسته شد. کاربرد ۵۰ کیلوگرم کود نیتروژن شیمیایی+ زیستی نیتروکسین، کاهش عملکرد را در نسبت های کشت مخلوط جبران نمود. نسبت برابری زمین (LER) در تمامی الگوهای مخلوط بالاتر از یک بود که نشان دهنده سودمندی کشت مخلوط گلرنگ همراه با ماش نسبت به کشت خالص بود.   نتیجه­گیری: در مجموع بر اساس نتایج حاصله می توان مخلوط دو ردیف ماش+ یک ردیف گلرنگ را به همراه ۵۰ کیلوگرم نیتروژن+ نیتروکسین برای استفاده کارامد تر از زمین معرفی نمود.

کلیدواژه ها:

گیاه روغنی ، لگوم ، نسبت برابری زمین ، نیتروکسین ، مخلوط جایگزینی