شناسایی خطاهای انسانی با رویکرد ارگونومی، شناختی توسط تکنیک SHEPA در اتاق کنترل

امروزه در بسیاری از محیطهای شغلی نظیر صنایع هستهای نظامی و شیمیایی بروز یک خطای انسانی می تواند به یک فاجعه تبدیل شود. حوادث گوناگون در نقاط مختلف جهان شواهدی بر این مدعاست که از آن جمله میتوان به حادثه هسته ای چرنوبیل در سال ۱۹۸۶، حادثه تری مایلند در سال ۱۹۷۹ و حادثه انفجار در صنایع شیمیایی فلیگسیورگ در سال ۱۹۷۴ نام برد. به همین دلیل شناسایی خطاهای انسانی بویژه در سیستمهای حساس و پیچیده و پیش بینی راههای کنترلی امری ضروری و اجتناب ناپذیر محسوب میشود. کار مطالعه حاضر یک پژوهش از نوع موردی محسوب میشود که در شرکت متانول زاگرس عسلویه و بخشهای مرتبط با آن اجرا شده است. برای جمع آوری داده های لازم و تکمیل برگه های SHPA از روش مشاهده مصاحبه با متخصصین فرآیند، اپراتورهای اتاق کنترل بررسی اسناد و مدارک فنی استفاده شده است. نتایج تجزیه و تحلیل برگه های کار SHEPA نشان داد که تعداد کل خطاهای انسانی شناسایی شده در وظایف شغلی مورد بحث ۲۲۲ خطا میباشد که از این تعداد ۶۲.۴۸% خطا از نوع عملکردی، ۹۷.۳۱% خطا از نوع بازدیدی، ۷۵.۶% خطا از نوع بازیابی، ۹.۰% خطای انتخابی و ۷.۱۱% خطا مربوط به تبادل اطلاعات بوده است. نتیجه گیری در نهایت میتوان این نتیجه را استنباط نمود که این روش در صنایع مختلف بخصوص صنایع شیمیایی قابل اجرا بوده و در شناسایی خطاهای انسانی که می تواند خطرات و حوادثی را در پی داشته باشد بسیار مفید و موثر میباشد.

کلیدواژه ها:

شناسایی ، کنترل خطای انسانی ، SHPA ، ارگونومی شناختی