بررسی اثر بخشی درس پژوهی بر بهبود یادگیری مفاهیم ماده در پایه سوم ابتدایی

یادگیری مفاهیم علمی در دوره ابتدایی، به ویژه مفاهیم مرتبط با حالت های ماده، همواره از چالش های اصلی، حساس و بنیادین آموزش علوم تجربی در این مقطع تحصیلی به شمار می رود. تجربه های آموزشی در عمل نشان داده اند که روش های سنتی، تکراری و صرفا گفتاری در انتقال مفاهیم انتزاعی، ذهنی و پیچیده ای مانند تفاوت میان گاز، مایع و جامد چندان کارآمد نبوده و اغلب درک عمیق و ماندگار مفاهیم را برای دانش آموزان دشوار و گاه غیرممکن می سازند. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی الگوی درس پژوهی به عنوان رویکردی مشارکتی، بازاندیشانه، فرآیندمحور و معلم محور در بهبود فرآیند یادگیری مفاهیم ماده در پایه سوم ابتدایی بود. این مطالعه به روش کیفی–کاربردی و با بهره گیری از چارچوب درس پژوهی طراحی و اجرا شد. جامعه آماری شامل دانش آموزان دختر پایه سوم ابتدایی در مدارس دولتی شهر اراک بود و از میان آن ها، یک کلاس ۱۶ نفره به شیوه هدفمند انتخاب شد. داده ها از طریق مشاهده مستقیم، پرسش نامه های پیش آزمون و پس آزمون، مصاحبه نیمه ساختاریافته با معلمان و تحلیل دقیق مستندات فرایند تدریس گردآوری گردید. نتایج نشان داد که استفاده از روش های فعال، جذاب، فعالیت ها و ابزارهای آموزشی متنوع، ملموس و تعاملی تدریس، موجب ارتقای درک مفهومی، افزایش علاقه مندی، مشارکت یادگیرندگان و همچنین توسعه حرفه ای پایدار معلمان می شوند.

کلیدواژه ها:

آموزش ابتدایی ، آموزش علوم تجربی ، توسعه حرفه ای معلمان ، حالت های ماده ، درس پژوهی