ارائه مدلی از تفکر آموزگاران در خصوص بدفهمی های دانش آموزان در مفهوم محیط و مساحت: یک مطالعه داده- بنیاد

پژوهش حاضر با هدف ارائه مدلی از تفکر معلمان ابتدایی در مورد بدفهمی های دانش آموزان از مفاهیم محیط و مساحت انجام شد. رویکرد این پژوهش «کیفی» و روش مورد استفاده در آن، روش «نظریه داده بنیاد» بود. از میان رویکردهای موجود، رویکرد نظام مند اشتراوس و کوربین برگزیده شد. حوزه این مطالعه، آموزش ریاضی و قلمرو آن، معلمان مقطع ابتدایی شهرستان میبد واقع در استان یزد بوده است که انتخاب آن ها به صورت هدفمند بر اساس دو معیار رسمی بودن و علاقه مند بودن به این حوزه و مشارکت در این مطالعه صورت گرفت. برای جمع آوری داده ها در این مطالعه از مصاحبه نیمه ساختاریافته استفاده شد و انجام مصاحبه تا رسیدن به مرحله اشباع نظری ادامه داشت که پس از ۱۶ مطالعه حاصل شد. داده ها به شیوه «کدگذاری» و «مقوله بندی» در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد مقوله محوری در خصوص تفکر معلمان ابتدایی در مورد بدفهمی های دانش آموزان از مفاهیم محیط و مساحت، «نقص شناختی» است. از نظر معلمان ماهیت این بدفهمی ها عبارتند از: عدم درک مفهوم توسط دانش آموز، عدم توانایی استفاده از مفهوم به صورت ذهنی و جابجایی مفهوم با مفهومی دیگر. همچنین از نظر آنان؛ عوامل متعددی موجب ایجاد این بدفهمی ها می شوند که از مهم ترین آن ها می توان به شیوه های تدریس معلمان، طرحواره ها و تجربیات ناکافی دانش آموزان و محتوای نامناسب اشاره کرد. مطابق نتایج این پژوهش اگر این بدفهمی ها به موقع شناسایی نشوند، می توانند موجب پیامدهای منفی شوند؛ این درحالی است که در صورت شناسایی به موقع آنان، می توان از آنان به عنوان فرصت های غنی برای ارتقاء فرآیند آموزش دانش آموزان استفاده کرد. در پژوهش های آتی می توان از مدل ارائه شده در این مطالعه برای تحلیل درک معلمان و محتوای کتاب های درسی در خصوص محیط و مساحت استفاده نمود.

کلیدواژه ها:

بدفهمی ، محیط ، مساحت ، معلمان ابتدایی و نظریه داده بنیاد