تدوین مدل زون بندی مناطق تحت حفاظت مبتنی بر تکنیک آنتروپی شانون (مطالعه موردی: منطقه حفاظت شده حرا)

زمینه و هدف: هدف اصلی از زون بندی محیط های طبیعی تحت مدیریت، تشریح و تعیین سطوح مختلف حفاظت و کاربری و جدا نمودن مناطق حساس و آسیب پذیراست. در این مطالعه سعی شده تا با زون بندی منطقه حفاظت شده حرا، زمینه برای مدیریت بهینه منطقه یاد شده فراهم شود تا به اهداف حفاظتی مورد تاکید سازمان حفاظت محیط زیست و اتحادیه جهانی حفاظت یعنی حمایت از تنوع زیستی، تضمین بهره برداری پایدار انسان از طبیعت و حفظ فرایندهای اکولوژیک و نگهداری سیستم های حیات بخش دست یافت.

روش بررسی: منطقه حفاظت شده حرا، به عنوان یک منطقه حساس دریایی که دارای بیشترین وسعت جنگل های مانگرو در ایران می باشد، با وسعت ۸۶۲۵۸ هکتار بین دو شهرستان بندر خمیر و قشم در استان هرمزگان، قرار گرفته است. در فرآیند زون بندی پس از شناسایی معیارهای با ماهیت اکولوژیک و انسانی برای هر یک از زون های یازده گانه و غربال سازی آنها توسط روش دلفی به کمک روش تصمیم گیری آنتروپی شانون معیارها وزن دهی شد، سپس مدل خطی ترکیب معیارهای مکانی تدوین و در محیط GIS لایه سازی و تلفیق گردیدند و در سال ۱۴۰۰ نقشه زون بندی به عنوان واحدهای برنامه ریزی در منطقه تهیه شد.

یافته ها: نتیجه حاصل از زون بندی در منطقه حفاظت شده حرا نشان می دهد زون های طبیعت محدود شده ۴۰/۱۲%، حفاظتی ۸۳/۱۴%، استفاده گسترده ۲۸/۳% ، استفاده متمرکز ۶۵/۰%، فرهنگی و تاریخی۰۷/۰%، استفاده ویژه ۱۱/۰%، سپر بازدازنده۹۰/۶۳%، علمی ترویجی۲۱/۰ % و سایر استفاده ها ۵۴/۴% از کل مساحت منطقه را به خود اختصاص داده اند.

بحث و نتیجه گیری: جمع بندی نتایج تحقیق نشان داد که می توان با استفاده از معیارهای مکانی و تبدیل آنها به مدل های ترکیب خطی، پهنه بندی مناطق را به درستی و با حفظ ارزش های اکولوژیک و انسانی مهیا ساخت.

کلیدواژه ها:

پهنه بندی ، تصمیم گیری چند معیاره ، مدل های ترکیب خطی معیار ، منطقه حفاظت شده ، حرا.