ریشه یابی نقش مایه های تزئینی در گچبری های امامزاده کرار اصفهان

”امامزاده کرار“ بنایی متعلق به سده ی ششم هجری قمری در روستای بوزان یا بوزون در سه کیلومتری شرق اصفهان است. از ویژگی های بارز این بنا، تزئینات گچ بری است که در بخش های مختلف آن به چشم می خورد. این پژوهش بر آن است تا ضمن معرفی و توصیف شکلی و فرمی گچبری های مذکور، با  رویکردی تطبیقی بر اساس برداشت های میدانی صورت گرفته و پژوهش های اسنادی، به مطالعه ی پیشینه و خاستگاه این گچبری ها بپردازد.نتایج پژوهش حاضر گواه آن است که نقش مایه های تزئینی به کار رفته در گچبری های بنای امامزاده کرار اصفهان نظیر، درخت تاک با ساقه ی مرکزی و برگ های پهن، میوه ی انگور، مرواریدهای دایره وار، روزت ها، برگ های کنگر، میوه ی درخت کاج، گل لاله، شبدر چهار برگ، برگ نخل، نقوش ستاره ای، لوزی ها و خطوط متقاطع زیگزاگی، از پیشنه ای غنی در هنر گچبری دوره ی ساسانی برخوردار بوده و با گچبری بناهایی همچون چال ترخان ری، تپه­حصار دامغان، برزقاوله، نظام آباد، کاخ کیش و ... قابل مقایسه هستند. از سویی دیگر، ترکیب این نقوش با کتیبه هایی به خطوط کوفی یا نسخ که عمدتا محتوایی مذهبی دارند، گویای سیر انتقالی نقش مایه های گچبری ساسانی  به فضای فرهنگی - هنری سده های نخستین دوران اسلامی، به دور از اسطوره پردازی های ساسانی است. در مجموع، گچبری های بنای امامزاده کرار اصفهان همانند بناهایی چون مسجد جامع نایین، مسجد جامع اصفهان، محراب های رباط شرف، مسجد سنگان، گنبد علویان همدان و ...، نمونه ای کامل از تاثیر هنر گچبری ساسانی بر گچبری ایران در دوران اسلامی است.

کلیدواژه ها:

امامزاده کرار ، تزئینات گچبری ، نقوش تزئینی ، ساسانیان