بررسی اثرات تشکیل بازار آب بر منابع آب زیرزمینی و اقتصاد در شرایط عدم کفایت قوانین مدیریتی محدود کننده و نظارت بر مبادلات (مورد مطالعه: دشت هشتگرد)

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 145

فایل این مقاله در 19 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_IWRR-21-2_009

تاریخ نمایه سازی: 3 آبان 1404

چکیده مقاله:

این تحقیق با هدف تبیین اهمیت وجود برنامه های دقیق فروش آب و فعالیت نهادهای اجرایی و نظارتی بر میزان موفقیت بازار آب در دستیابی به اهداف آن، انجام شده است. بدین منظور، در این مطالعه به بررسی اثرات راه اندازی بازار آب در دشت هشتگرد، در شرایط عدم تطبیق برنامه های مبادلات آبی منطبق با شرایط منطقه، عدم بروزرسانی برنامه های فروش آب براساس سیاست های بالادستی و محدودیت های سالانه و فصلی و عدم کفایت مدیریت و نظارت مستمر بر تبادلات آبی پس از گذشت ۲۰ سال از راه اندازی آن پرداخته شد. بدین منظور یک مدل بهینه سازی دو هدفه (MODM) با استفاده از نرم افزار GAMS توسعه و با روش محدودیت اپسیلون تقویت شده (AEC) حل شد. نتایج نشان دادند که بدون نظارت کافی، شاهد توسعه بخش های صنعتی بدلیل بهره وری بالا از هر واحد آب خواهیم بود، در حالی که در کشاورزی شاهد کاهش اراضی زراعی و محدود شدن نوع تولیدات باغی و گلخانه ای خواهیم بود. همچنین، سودآوری اقتصادی از ۵۳.۸ میلیارد دلار به ۳۶۷۷ میلیارد دلار در سال افزایش می یابد، درحالیکه برداشت از منابع آب از ۲۲۷ به ۲۸۸ میلیون متر مکعب در سال افزایش می یابد. این تحقیق به اهمیت نظارت و مدیریت و تطبیق برنامه های فروش آب با سیاست های مدیریت سفره های آب زیرزمینی و محدودیت های کشاورزی و صنعتی در موفقیت بازار آب تاکید می کند. در غیر این صورت، بازارهای آب ممکن است موجب بهره برداری بیش از حد و خسارات جبران ناپذیر به منابع آبی شوند. پیشنهادات شامل توسعه مدل های فروش، نوسازی تجهیزات و پایش مستمر است.

کلیدواژه ها:

مدیریت منابع آب ، قوانین تبادلات آبی در بازار آب ، مدل بهینه سازی دو هدفه ، روش محدودیت اپسیلون تقویت شده

نویسندگان

رویا دشتی زاده

دانشجوی دکتری، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

عبدالمجید لیاقت

استاد، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

تیمور سهرابی

استاد، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

حمیده نوری

دانشیار، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

رضا کراچیان

استاد، دانشکده مهندسی عمران، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

جواد بذرافشان

دانشیار، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.