پیش بینی تغییرات کاربری اراضی و رشد شهری با استفاده از مدل تلفیقی زنجیره ی مارکوف و سلول های خودکار(مطالعه موردی: شهر اهواز)

تغییر کاربری و پوشش زمین (LULC) به عنوان یک عامل کلیدی، اثرات چشمگیری بر محیط زیست دارد. دسترسی به داده های دقیق و به روز LULC از تصاویر ماهواره ای، فرصتی بی نظیر برای شناسایی، نظارت و مدل سازی تغییرات آینده فراهم می کند. این پژوهش با هدف بررسی تغییرات کاربری اراضی شهری اهواز در سال های گذشته و پیش بینی تغییرات آتی با استفاده از مدل CA–Markov انجام شده است. در این راستا، از نرم افزارهای ENVI، IDRISI TerrSet و ARC GIS برای پیش بینی تغییرات کاربری اراضی شهری و از نرم افزار Spectrom با روش Demproj برای تحلیل و پیش بینی جمعیت استفاده شد.نتایج ارزیابی، دقت بالای نقشه های کاربری اراضی سال های ۲۰۰۶ و ۲۰۱۷ را با ضرایب کاپا ۹/۸۱ درصد و ۷/۸۸ درصد و دقت کلی ۴/۹۳ و ۶/۹۶ درصد تایید می کند. نقشه کاربری زمین برای سال ۲۰۳۰ نیز با مدل CA–Markov پیش بینی شده است. یافته های پژوهش حاکی از وجود ۷۰۹۲.۴۴ هکتار زمین بایر در هشت منطقه شهر اهواز است که می تواند نقش مهمی در جلوگیری از گسترش افقی شهر و هدایت توسعه به سمت رشد متراکم ایفا کند. کمترین میزان زمین بایر (۹۴/۱۰ درصد) در منطقه هفت و بیشترین آن در منطقه دو قرار دارد. به طور متوسط، ۳۵/۳۳ درصد از کل مناطق اهواز را زمین های بایر تشکیل می دهند که به وضوح در نقشه کاربری اراضی شهری در میان مناطق ساخته شده و کاربری های شهری قابل مشاهده اند. تحلیل ها با روش مارکوف برای پیش بینی گسترش شهر تا سال ۱۴۳۰ نشان می دهد که این زمین های بایر علاوه بر کاربری های افقی، می توانند به پوشش سطح شهر کمک کرده و منجر به رشد متراکم شهری شوند.

کلیدواژه ها:

کاربری اراضی شهری ، تغییرات کاربری اراضی شهری ، زنجیره ی مارکوف ، سلول های خودکار ، شهر اهواز