مفاهیم ادوی در حکمت سینوی

آنچه در آثار فیلسوفان برای فهم وجود رابط و جایگاه آن در عالم واقع و همچنین برای تحلیل شناخت انسان نقش کلیدی دارد، رابط در قضایاست. ابن سینا رابط در قضیه را دال بر نسبت و علاقه ای که دو طرف قضیه به یک دیگر دارند، می داند و این نسبت را به مفاهیم ادوی ملحق می کند. مفاهیم ادوی که همان معانی حرفی اند، اختلاف بنیادی با معانی اسمی دارند. در این نوشته با تمرکز بر آثار ابن سینا، معانی حرفی مورد تحلیل واقع و بیان می شود که معانی حرفی از نسبت هایی حکایت می کند که ملازم با مقولات هفت گانه نسبی هستند. بعد از بررسی ارتباط بین مقولات نسبی و معانی حرفی این نتیجه به دست آمده است که منظور از نسبت هایی که جزو معانی حرفی اند، وجودی غیرمستقل و ملحق به اشیاء است که مختص به اضافه است و در دیگر مقولات نسبی نیز موثر است. ذهن انسان این نسبت ها را به دو گونه می تواند ملاحظه کند: یکی به صورت معنایی اسمی و مستقل و دیگری به صورت معنایی حرفی و «فی غیره». وقتی این نسبت ها فی غیره ملاحظه می شود، ملزوم یک اضافه عقلی است که باعث ربط بین مفاهیم می گردد. این اضافه های عقلی بنیاد شناخت و تولید علم را پایه ریزی می کند.

کلیدواژه ها:

مفاهیم ادوی ، حرف ، نسبت ، اضافه ، رابط