نکاح، حیله های شرعی و چالش های فرارو

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 112

فایل این مقاله در 24 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_MADA-17-31_001

تاریخ نمایه سازی: 30 مهر 1404

چکیده مقاله:

استفاده از حیله شرعی در ابواب گوناگون فقه مانند طهارت، نکاح، طلاق، بیع، اجاره و غیر آن به عنوان ابزاری برای رهایی از ارتکاب حرام برای رسیدن به حلال مورد نظر و عبور از تنگناهای شرعی همواره موافقان و مخالفانی داشته و برخی آن ها را ممنوع و برخی مجاز دانسته اند. اکنون مسئله این است که چگونه می شود مکلف عمل ناشایستی را به عنوان ابزاری برای رسیدن به هدف خود قرار دهد و اثر بر آن مترتب شود؟ پژوهش حاضر با روش توصیفی– تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای، مهم ترین حیله های شرعی باب نکاح را که تاکنون به طور مستقل، مستدل و جامع مورد بحث و تحلیل قرار نگرفته اند بررسی نموده و به استناد آیات، روایات و حکم عقل به این نتیجه رسیده است که با اظهار ارتداد، بدون انکار قلبی، کسی مرتد نمی شود؛ و با عقد بر صغیره شیرخوار به منظور محرمیت با مادر او، محرمیتی محقق نمی شود؛ و با شرط انفساخ عقد بعد از تحلیل، عقد منفسخ نمی شود، و در مورد ایجاد مانع ازدواج برای مرد با زن مورد علاقه او، اگرچه دارای اثر بوده، اما در مواردی، استفاده از آن حرام می باشد.

نویسندگان

سید مهدی احمدی نیک

دانشیار، گروه فقه و مبانی حقوق، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران؛ استاد دروس خارج فقه و اصول حوزه علمیه خراسان، مشهد، ایران.

محمد امامی

دانشیار، گروه فقه و مبانی حقوق، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریمآخوند خراسانی، محمدکاظم بن حسین. (۱۴۰۹ق). کفایه الاصول. قم: ...
  • ابن ادریس، محمد بن احمد. (۱۴۱۰ق). السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی. ...
  • ابن فارس، احمد بن فارس. (۱۴۰۴ق). معجم مقائیس اللغه. قم: ...
  • ابن قدامه، عبدالله بن احمد. (بی تا). المغنی. بیروت: دار ...
  • ابن منظور، محمد بن مکرم. (۱۴۱۴ق). لسان العرب. بیروت: دار ...
  • ابن مودود، عبدالله بن محمود. (بی تا). الاختیار لتعلیل المختار. ...
  • احمدی نیک، سید مهدی. (۱۳۷۸ش). الربا، نشاته وتطوره، مفاسده وحیله. ...
  • اردبیلی، احمد بن محمد. (۱۴۰۳ق). مجمع الفائده و البرهان. قم: ...
  • اصفهانی، سید ابوالحسن . (۱۳۹۳ش). وسیله النجاه، (شرح سید محمد ...
  • امامی، سید حسن. (بی تا). حقوق مدنی، تهران، کتاب فروشی ...
  • امیرزاده جیرکلی، منصور و دیگران. (۱۳۹۵ش). حیله شرعی در نکاح. ...
  • بجنوردی، سید محمد بن حسن. (۱۴۰۱ق). القواعد الفقهیه، (چاپ سوم). ...
  • بحرانی، حسین بن محمد آل عصفور. (بی تا). الانوار اللوامع ...
  • بحرانی، یوسف بن احمد. (۱۴۰۵ق). الحدائق الناضره. قم: دفتر انتشارات ...
  • بحرانی، یوسف بن احمد. (۱۴۲۳ق). الدرر النجفیه من الملتقطات الیوسفیه. ...
  • بحرانی، محمد سند. (۱۴۲۹ق). سند العروه الوثقی. قم: مکتبه فدک ...
  • بحیری، محمدعبدالوهاب. (۱۳۷۶ش). حیله های شرعی ناسازگار با فلسفه فقه، ...
  • حائری، سید علی. (۱۴۱۸ق). ریاض المسائل، (تحقیق محمد بهره مند). ...
  • حر عاملی، محمد بن حسن . (۱۴۰۹ق). تفصیل وسائل الشیعه ...
  • حسینی عاملی، سید جواد. (بی تا). مفتاح الکرامه فی شرح ...
  • حسینی نیک، سید عباس. (۱۳۸۳ش). قانون مدنی با آخرین اصلاحات. ...
  • حکیم، سید محسن طباطبایی. (۱۴۱۶ق). مستمسک العروه الوثقی. قم: موسسه ...
  • حکیم، سید محمدتقی. (۱۴۳۲ق). الاصول العامه للفقه المقارن. تهران: المجمع ...
  • حلبی، (ابن زهره) حمزه بن علی. (۱۴۱۷ق). غنیه النزوع الی ...
  • حلی سیوری، مقداد بن عبدالله. (۱۴۰۴ق). التنقیح الرائع لمختصر الشرائع. ...
  • حلی، (علامه) حسن بن یوسف. (۱۴۲۰ق). تحریر الاحکام الشرعیه. قم: ...
  • حلی، (علامه) حسن بن یوسف. (۱۳۷۵ش). مختلف الشیعه فی احکام ...
  • حلی، (علامه)، حسن بن یوسف. (۱۴۱۳ق). قواعد الاحکام فی معرفه ...
  • حلی، (علامه)، حسن بن یوسف. (۱۴۱۹ق). نهایه الاحکام. قم: موسسه ...
  • حلی، (محقق) جعفر بن حسن. (۱۴۰۸ق). شرایع الاسلام فی مسائل ...
  • حلی، احمد بن محمد. (۱۴۰۷ق). المهذب البارع فی شرح المختصر ...
  • حلی، محمد بن حسن بن یوسف (فخر المحققین). (۱۳۸۷ش). ایضاح ...
  • خمینی، سید روح الله. (۱۳۷۵ش). توضیح المسائل. قم: موسسه فرهنگی ...
  • خمینی، سید روح الله. (۱۴۲۴ق). تحریرالوسیله. قم: موسسه النشر الاسلامی ...
  • خوئی، سید ابوالقاسم. (۱۴۱۰ق). منهاج الصالحین. قم: مدینه العلم ...
  • خوئی، سید ابوالقاسم. (۱۴۱۸ق). موسوعه الامام الخوئی. قم: موسسه آثار ...
  • ذهنی بک، عبدالسلام. (۱۹۴۶م). الحیل، المحظور منها و المشروع. مصر: ...
  • راغب اصفهانی، حسین بن محمد. (۱۴۱۲). مفردات الفاظ القرآن. لبنان ...
  • راوندی، قطب الدین سعید بن عبدالله. (۱۴۰۵). قم: انتشارات کتابخانه ...
  • زحیلی، وهبه. (۱۴۰۹). الفقه الاسلامی وادلته. دمشق: دارالفکر ...
  • زمخشری، محمود بن عمر. (۱۴۰۶). الکشاف. بیروت: دار الکتاب العربی ...
  • سیدمرتضی، علی بن حسین. (۱۴۱۷ق). المسائل الناصریات. تهران: رابطه الثقافه ...
  • سیدمرتضی، علی بن حسین. (بی تا). الانتصار، قم: شریف رضی ...
  • سیستانی، سید علی. (۱۴۱۵ق). منهاج الصالحین. قم: دفتر آیت الله ...
  • سیستانی، سیدعلی. (۱۴۲۸ق). توضیح المسائل. قم: دفتر آیت الله سیستانی ...
  • شهید ثانی، زین الدین بن علی عاملی. (۱۴۱۲ق). الروضه البهیه ...
  • شهید ثانی، زین الدین بن علی عاملی. (۱۴۱۳ق). مسالک الافهام. ...
  • شیرازی، قدرت الله انصاری و پژوهشگران مرکز فقهی ائمه اطهار(ع). ...
  • صدری ارحامی، محمد. (۱۳۹۸ش). حیل شرعی در فقه و حقوق. ...
  • صدوق، محمد بن علی. (۱۴۱۳ق). من لا یحضره الفقیه. قم: ...
  • صیمری، مفلح بن حسن. (۱۴۲۰ق). غایه المرام فی شرح شرایع ...
  • طاهری، حبیب الله. (۱۳۷۵ش). حقوق مدنی. قم: دفترانتشارات اسلامی ...
  • طباطبایی، سید محمدحسین. (۱۴۱۷ق). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: دفتر ...
  • طبرسی، احمد بن علی . (۱۴۰۳ق). الاحتجاج. مشهد: نشر مرتضی ...
  • طبرسی، فضل بن حسن. (۱۳۷۲ش). مجمع البیان فی تفسیر القرآن. ...
  • طوسی، محمد بن حسن. (۱۳۸۷ش). المبسوط فی فقه الامامیه. تهران: ...
  • طوسی، محمد بن حسن. (۱۳۹۰). الاستبصار فیما اختلف من الاخبار. ...
  • طوسی، محمد بن حسن. (ب). (۱۴۰۷ق). الخلاف. قم: دفتر انتشارات ...
  • طوسی، محمد بن حسن. (الف). (۱۴۰۷ق). تهذیب الاحکام. تهران: دار ...
  • طوسی، محمد بن علی. (۱۴۰۸ق). الوسیله الی نیل الفضیله. قم: ...
  • عاملی، (شهید اول)، محمد بن مکی . (۱۴۱۴ق). غایه المراد ...
  • عاملی، محمد بن علی. (۱۴۱۱ق). نهایه المرام فی شرح مختصر ...
  • علی محمدی، طاهر؛ ناصری مقدم، حسین. (۱۳۹۹). بازپژوهی حیله شرعی ...
  • فاضل لنکرانی، محمد موحدی. (۱۳۷۴ق). توضیح المسائل. تهران: دفتر نشر ...
  • فاضل لنکرانی، محمد موحدی. (۱۴۲۱ق). تفصیل الشریعه فی شرح تحریر ...
  • فاضل لنکرانی، محمد موحدی. (۱۴۰۳ق). تفصیل الشریعه فی شرح تحریر ...
  • فاضل هندی، محمد بن حسن. (۱۴۱۶ق). کشف اللثام. قم: دفتر ...
  • فخر رازی، محمد بن عمر. (۱۴۲۰ق). مفاتیح الغیب. بیروت: دار ...
  • فخر، قدرت الله. (۱۴۲۶ق). الجواهر الفخریه فی شرح الروضه البهیه. ...
  • فیروزآبادی، محمدبن یعقوب. (۱۴۱۲ق). القاموس المحیط. بیروت: دار احیاءالتراث العربی ...
  • فیض کاشانی، محسن. (۱۴۰۶ق). الوافی. اصفهان. کتابخانه امام امیرالمومنین ...
  • فیض کاشانی، محسن. (بی تا). مفاتیح الشرایع. قم: کتابخانه آیت ...
  • قرطبی، محمد بن احمد. (۱۳۵۴). الجامع لاحکام القرآن. مصر: دار ...
  • قفال، سیف الدین محمد بن احمد. (بی تا). حلیه العلماء ...
  • قمی (حسینی روحانی)، سید صادق. (۱۴۱۲ق). فقه الصادق. قم: دار ...
  • قمی، سید تقی طباطبایی. (۱۴۲۶ق). مبانی منهاج الصالحین. قم: منشورات ...
  • کاتوزیان، ناصر. (۱۳۸۲ش). قانون مدنی در نظم حقوقی کنونی. تهران: ...
  • کاشانی، سید محمود. (۱۳۵۴ش). تقلب نسبت به قانون. تهران: دانشگاه ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب. (۱۴۰۱ق). الکافی. بیروت: دارصعب ...
  • کیهانی، منصور. (۱۳۴۲ش). حقوق رم (تعهدات). تهران: چاپ تابان ...
  • گلپایگانی، سید محمدرضا. (بی تا). توضیح المسائل. قم: دار القرآن ...
  • مجاهد (طباطبایی)، سید محمد. (بی تا). کتاب المناهل. قم: موسسه ...
  • مجلسی اول، محمدتقی. (۱۴۰۶ق). روضه المتقین فی شرح من لا ...
  • محقق اردبیلی، احمد. (بی تا). زبده البیان فی احکام القرآن، ...
  • محقق ثانی، علی بن حسین عاملی کرکی. (۱۴۱۴ق). جامع المقاصد. ...
  • مراغی، سید میر عبدالفتاح بن علی حسینی. (۱۴۱۷ق). العناوین الفقهیه. ...
  • مرندی، الهه؛ خطیبی قمی، فریناز سادات؛ خطیبی قمی، سید کمال. ...
  • مفید، محمد بن محمد بن نعمان. (۱۴۱۰ق). المقنعه. قم: موسسه ...
  • مکارم شیرازی، ناصر. (۱۴۲۴ق). کتاب النکاح. قم: انتشارات مدرسه امام ...
  • مکارم شیرازی، ناصر. (۱۴۲۸ق). حیله های شرعی و چاره جویی ...
  • موسوی سبزواری، سید عبدالاعلی. (۱۳۹۶ش). مهذب الاحکام. نجف: مطبعه الآداب ...
  • میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمد. (۱۴۲۷ق). رسائل المیرزا القمی. قم: ...
  • میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمدحسن. (۱۴۱۳ق). جامع الشتات فی اجوبه ...
  • ناصری، حسین. (۱۳۸۹ش). آموزه ای نو در پدیده حیله های ...
  • نائینی، میرزا محمدحسین غروی. (۱۳۷۳ش). منیه الطالب فی حاشیه المکاسب. ...
  • نجفی، عباس بن علی کاشف الغطاء. (بی تا). المعاملات المصرفیه. ...
  • نجفی، محمدحسن. (۱۳۶۳ش). جواهر الکلام. تهران: دار الکتب الاسلامیه ...
  • نراقی، احمد بن محمدمهدی. (۱۴۱۵ق). مستندالشیعه فی احکام الشریعه. قم: ...
  • نراقی، محمد بن احمد. (۱۴۲۲ق). مشارق الاحکام. قم: کنگره نراقیین ...
  • نراقی، احمد بن محمدمهدی. (۱۴۱۷ق). عوائد الایام فی بیان قواعد ...
  • بررسی تطبیقی حیله های فقهی در عقود [مقاله ژورنالی]
  • نمایش کامل مراجع