تعیین پراکنش مکانی کفشدوزک شکارگر Coccinella septempunctata با استفاده از زمین آمار در مزارع یونجه شهرستان های دزفول(خوزستان) و بروجرد(لرستان)

کفشدوزک شکارگر Coccinella septempunctata از مهم ترین دشمنان طبیعی شته های یونجه محسوب می شود. این پژوهش در سال زراعی ۱۴۰۰- ۱۴۰۱ با هدف بررسی ویژگی های زمین آماری این گونه کفشدوزک در مزارع یونجه شهرستان های دزفول (خوزستان) و بروجرد (لرستان) به ترتیب با مساحت پنج و هفت هکتار (۹۰ و ۱۳۰ شبکه ۲۵×۲۵ متری) انجام شد. نمونه برداری از کفشدوزک ها با استفاده از یک کادر ۱×۱ متری انجام و در هر شبکه دو کادر به صورت تصادفی انداخته و تعداد کفشدوزک های داخل کادرها به صورت مشاهده مستقیم شمارش و ثبت گردید. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار GS+ انجام و به منظور مدل سازی تغییرات وابستگی مکانی با افزایش فاصله بین نمونه ها، منحنی های واریوگرام محاسبه و ارائه گردید. نتایج تجزیه های زمین آماری برای گونه فوق نشان داد که در ۲۱ تاریخ نمونه برداری (هر هفته یک بار)، در مزرعه یونجه بروجرد، ۱۳ مورد با مدل نمایی و هشت مورد با مدل کروی و در دزفول ۱۶ مورد با مدل کروی و پنج مورد با مدل نمایی برازش بهتری نشان دادند. درجه وابستگی مکانی بین ۵۲۱/۰ تا ۹۹۹/۰ و ضریب تبیین بین ۵۲/۰ تا ۹۹/۰ متغیر بود. الگوی پراکنش این گونه از نوع تجمعی و دامنه موثر برای این گونه بین ۶/۹۴ تا ۸/۴۸۱ متر قرارگرفت. نتایج این پژوهش نشان داد که استفاده از روش های زمین آماری علاوه بر این که اطلاعات خوبی در زمینه بوم شناسی و نحوه پراکنش این گونه و پراکندگی آن در مزرعه در اختیار ما قرار می دهد، بررسی امکان استفاده از این روش به جای روش های نمونه برداری های متراکم می تواند انجام پروژه های تحقیقاتی را بسیار آسان تر کند.

کلیدواژه ها:

دامنه موثر ، کریجینگ ، وابستگی مکانی ، واریوگرام ، یونجه