ارزیابی اثر برهمکنش های اختلاط دوتایی تری فلوسولفورون متیل، کلریدازون و کلوپیرالید روی علف هرز خرفه (Portulaca oleracea L.) با استفاده از مدل های هم اثر

با هدف بررسی اثر اختلاط دوتایی تری­فلوسولفورون­متیل، کلریدازون و کلوپیرالید روی علف­ هرز خرفه، سه آزمایش جداگانه در محیط بیرون در دانشگاه بوعلی سینا همدان در تابستان ۱۴۰۲ اجرا شد. در هر آزمایش، مقادیر ۰، ۲۵/۶، ۵/۱۲، ۲۵، ۵۰ و ۱۰۰ درصد دز برچسب شده از دو علف­کش­ در قالب نسبت­ های اختلاط (۱۰۰:۰)، (۸۰:۲۰)، (۶۰:۴۰)، (۴۰:۶۰)، (۲۰:۸۰) و (۰:۱۰۰) تهیه و در مرحله چهار تا پنج برگی خرفه به کار برده شدند. برهمکنش های اختلاط علف­کش­ ها پس از برازش یک مدل هم­اثر مناسب (براساس آزمون عدم برازش) روی مقادیر ED۵۰ (مقدار علف­کش لازم برای کنترل ۵۰ درصدی خرفه) به دست آمده از نسبت­های مختلف اختلاط تعیین شد. برازش مناسب مدل خطی دز افزایشی روی مقادیر ED۵۰ به دست آمده از نسبت­های مختلف اختلاط کلریدازون + تری­فلوسولفورون­متیل حاکی از وجود اثر افزایشی بین آن هاست؛ لذا، آن ها اختلاط ­پذیر هستند. برازش مناسب مدل غیرخطی هولت روی مقادیر ED۵۰ به دست آمده از نسبت­ه ای مختلف اختلاط کلوپیرالید + تری­فلوسولفورون­متیل (λ برابر ۶۶/۱) حاکی از وجود اثر هم­افزایی بین آن هاست؛ لذا، آن ها نیز اختلاط­ پذیر هستند. در حالی که برازش مناسب مدل غیرخطی ویلوند روی مقادیر ED۵۰ به دست آمده از نسبت­ های مختلف اختلاط کلوپیرالید + کلریدازون (η۱ برابر ۷/۱ و η۲ برابر ۸/۳) حاکی از وجود اثر هم­کاهی بین آن هاست؛ لذا، اختلاط این دو علف کش توصیه نمی شود.

کلیدواژه ها:

اثر افزایشی ، اثر هم­افزایی ،   اثر هم­کاهی ، مدل هولت ، مدل ویلوند