ارزیابی و باز طراحی سامانه های آبیاری قطره ای

در تحقیق حاضر ۹ سامانه آبیاری قطره ای در منطقه کهریز شهر ارومیه انتخاب و ارزیابی شد و مشخصات هر سامانه و وضعیت کارکردشان شناسایی شد. برای ارزیابی این سامانه ها، روش های مریام کلر و اداره حفاظت خاک آمریکا (SCS) استفاده گردید. برای این منظور، در هر سامانه چهار لترال در ابتدا، یک سوم، دو سوم، و انتهای لوله مانیفلد انتخاب شد و به همین ترتیب با نسبت های همان فواصل (ابتدا، یک سوم، دوسوم، انتها)، چهار قطره چکان روی هر لترال مشخص شد. هم چنین در لترال های مذکور، مقادیر فشار در ابتدا و انتهای لترال ها اندازه گیری شد. بر اساس نتایج ارزیابی، مقادیر یکنواختی پخش در سامانه ها، EUs در محدوده ۶۸/۷۷ - ۸۹/۱ درصد و مقدار PELQs در محدوده ۶۱/۸۵ - ۸۴/۱۹ درصد محاسبه شد و مقادیر AELQs در محدوده ۶۸/۷ - ۸۹/۰۱ درصد بدست آمد. که عملکرد آنها در سامانه ها در وضعیت ضعیف تا خوب بود. بر اساس محاسبات فقط در دو سامانه آبیاری مقدار حجم آب مصرفی گیاه از مقدار نیاز آبی گیاه کمتر بود. می توان گفت مشکلات طرح حاضر مدیریت و نگهداری غیر علمی مانند: باز و بسته کردن شیر ها در زمان دلخواه توسط کشاورزان، دررفتگی و پارگی در لترال ها و اختلاف فشار در قسمت های مختلف طرح بود. هم چنین فشار اولیه طراحی سامانه ها با فشارهای مانومتری در قسمت های مختلف طرح مقایسه شد. بعلاوه برای تعیین ابعاد پیاز رطوبتی ایجاد شده در زیر قطره چکان ها در خاک و اطلاع از هم پوشانی یا عدم هم پوشانی بین الگوی رطوبتی در زیر قطره چکان ها از نرم افزار شبیه سازی هایدروس و برای مقایسه نتایج داده های شبیه سازی با مشاهداتی، از شاخص های آماری R۲ و RMSE استفاده شد. نتایج نشان داد که داده های شبیه سازی رضایت بخش بوده و همبستگی خوبی با داده های مشاهداتی داشتند. بعد از ارزیابی سامانه ها از نظر اجرایی، هیدرولیکی و اجتماعی، طرح آبیاری قطره ای باز طراحی شد و تلاش شد تا مشکلات قبلی حل شده و طرحی اقتصادی بر اساس روش های کلر طراحی شود.

کلیدواژه ها:

هایدروس ، لوله ها ، ارزیابی و بازطراحی ، سامانه های آبیاری