پایش توزیع غلظت آلاینده ها با استفاده از ماهواره سنتینل ۵ (مطالعه موردی استان یزد)

آلودگی هوا یکی از اصلی ترین بحران هایی است که استان های صنعتی ازجمله استان یزد با توجه به پیشرفت صنعت با آن مواجه هستیم. تاثیر آلودگی هوا بر سلامت انسان و محیط زیست نگرانی هایی را برای محققان، سیاست گذاران و افراد جامعه ایجاد کرده است. برای کاهش تاثیرات منفی بر سلامت و محیط زیست، اندازه گیری به موقع آن اهمیت فراوانی دارد. ایستگاه های سنجش آلودگی هوا در سطح شهر علی رغم صحت بالا در اندازه گیری آلاینده ها، به دلیل محدودیت زمانی و مکانی و اندازه گیری نقطه ای قابلیت تعمیم ندارند. راهکار مکمل و در برخی موارد جایگزین استفاده از سنجش از دور می باشد که با توجه به هزینه بهینه و پوشش وسیع منطقه راهکار مناسبی برای پایش آلودگی هواست. آلاینده های NO۲ و SO۲ و CO و CH۴ از اصلی ترین شاخص آلودگی هوا در استان هستند که در این پژوهش به بررسی و مدل سازی توزیع غلظت این آلاینده ها در سطح شهریزد، اردکان و میبد طی یک سال (۲۰۲۴-۰۱-۰۱تا ۲۰۲۵-۰۱-۰۱) پرداخته می شود. طبق بررسی های انجام شده گاز کربن مونواکسید و متان هر دو در ماه های گرم تر سال (تابستان) به اوج می رسند که ممکن است ناشی از فعالیت های انسانی، سوخت های فسیلی یا فرآیند های طبیعی باشد. گاز دی اکسید گوگرد در ابتدای سال بالا بوده که احتمالا مرتبط با فعالیت های صنعتی یا شرایط جوی خاص زمستان بوده است. گاز دی اکسید نیتروژن افزایش تدریجی داشته که ممکن است ناشی از انتشار از خودرو ها یا منابع دیگر باشد. با استفاده از این داده ها می توان نتیجه گرفت عوامل مختلف انسانی و طبیعی بر غلظت آلاینده ها در فصول مختلف تاثیرگذار هستند. در مجموع تجزیه و تحلیل غلظت آلاینده ها نشان می دهد گاز متان در منطقه مورد مطالعه بالاترین غلظت را دارد و در مناطق خاصی متمرکز است که احتمالا به فعالیت های کشاورزی یا دفن زباله مرتبط است. غلظت CO در حد متوسط برآورد شده که ممکن است ناشی از ترافیک یا فعالیت صنعتی باشد. غلظت گاز SO۲ و NO۲ بسیار پایین بوده و نشان دهنده منابع تولید محدود یا فرایند تجزیه سریع است ممکن است به دلیل این نیز باشد که سیاست های کنترل آلودگی موثر بوده اند.

کلیدواژه ها:

سنجش از دور ، تصاویر ماهواره ای ، پایش آلودگی هوا ، غلظت آلاینده ، گوگل ارث انجین