خرچنگ نعل اسبی: فسیل زنده ای در خدمت صنعت داروسازی و چالشهای زیست محیطی

خرچنگ نعل اسبی (Limulidae) یکی از قدیمیترین جلنداران زنده با قدمتی بیش از ۴۵۰ میلیون سال است که به دلیل ویژگیهای تکاملی و زیستی خاص به عنوان یک فسیل زنده شناخته میشود این گونه اگرچه شباهتهایی با خرچنگها دارد، اما از نظر رده بندی به عنکبوتها و عقربها نزدیکتر است مهمترین ویژگی زیست پزشکی خرچنگ نعل اسبی، وجود همولنف حاوی سلولهای آمبوسیت است که در حضور اندوتوکسینهای باکتریهای گرم منفی واکنش انعقادی شدیدی نشان میدهد. این خصوصیت زیستی منجر به توسعه آزمون لیمولوس آمبوسیت لیزات (LAL) شد که امروزه استاندارد جهانی در شناسایی اندوتوکسینهای دارویی و ابزارهای پزشکی محسوب میشود با وجود اهمیت کاربردی این گونه در صنعت داروسازی، بهره برداری بی رویه و تغییرات محیطی موجب کاهش جمعیت آن و تهدید زیستگاههای طبیعی شده است بنابراین توسعه فناوریهای نوین از جمله تولید پروتئینهای نوترکیب و روشهای جایگزین غیر مخرب ضرورتی انکارناپذیر در راستای حفاظت از این گونه ارزشمند و تضمین پایداری منابع زیست پزشکی به شمار میرود لذا این مقاله بر معرفی و بررسی اثرات زیست محیطی این گونه و موارد مصرف در صنعت داروسازی با مروری بر سایر نتایح و بررسی ها استوار است.

کلیدواژه ها:

آزمون LAL ، اندوتوکسین ، همولنف ، زیست فناوری ، حفاظت زیست محیطی