مدرسه به مثابه جامعه یادگیرنده مروری انتقادی بر تحولات مفهومی و راهبردهای تقویت سرمایه اجتمعی در محیط های آموزشی

در دهه های اخیر، نقش مدرسه از نهادی صرفا آموزشی به کانونی برای پرورش اجتماعی مشارکت جمعی و یادگیری سازمانی تغییر یافته است. یکی از رویکردهای نوین در این زمینه مفهوم 'مدرسه به مثابه جامعه یادگیرنده' است که بر ارتباط دوسویه میان معلمان، دانش آموزان، خانواده ها و جامعه محلی تاکید دارد. این مقاله با روش مرور نظام مند منابع علمی داخلی و بین المللی منتشر شده بین سال های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵، به بررسی مفهومی و تحلیلی این رویکرد می پردازد. یافته ها نشان می دهد که تحقق مدرسه یادگیرنده مستلزم بازسازی سرمایه اجتماعی، تقویت روابط افقی درون مدرسه، مشارکت معنادار ذی نفعان و عبور از مدل های اقتدارمحور سنتی است. همچنین کاربرد جوامع حرفه ای یادگیرنده، مدیریت مشارکتی و تعامل با جامعه محلی از راهبردهای کلیدی این تحول به شمار می روند. در پایان، موانع ساختاری و فرهنگی تحقق این رویکرد در نظام آموزشی ایران واکاوی شده و پیشنهادهایی برای سیاست گذاری موثر ارائه می گردد.

کلیدواژه ها:

مدرسه یادگیرنده ، سرمایه اجتماعی ، جوامع یادگیرنده حرفه ای ، مشارکت آموزشی ، یادگیری سازمانی