مطالعه خواص ضدباکتری کاغذهای تیمار شده با عصاره‎های برگ، پوست و چوب دو گونه بلوط و اکالیپتوس

بیان مساله و اهداف: در این پژوهش، هدف بررسی خواص ضد باکتریایی کاغذهای آغشته به عصاره های گیاهی استخراج شده از برگ، پوست و چوب درختان بلوط و اکالیپتوس بود. با توجه به افزایش مقاومت باکتری ها نسبت به آنتی بیوتیک ها و همچنین نیاز روزافزون به بسته بندی های بهداشتی، کاربرد ترکیبات ضد باکتریایی طبیعی از منابع گیاهی می تواند راهکار مناسبی در صنایع غذایی و بهداشتی ارائه دهد. عصاره های گیاهی حاوی ترکیبات فعالی مانند فلاونوئیدها و تانن ها هستند که می توانند بر ساختار سلولی باکتری ها تاثیر بگذارند و از رشد آن ها جلوگیری کنند. در این مطالعه، عصاره ها به روش التراسونیک استخراج شدند تا بیشترین کارایی در استخراج ترکیبات فعال حاصل شود. کاغذ دست ساز با گراماژ ۱۲۰ گرم بر مترمربع تهیه شد و سپس عصاره های استخراج شده به سطح کاغذ اسپری و خواص ضد باکتریایی و مکانیکی آن ها ارزیابی گردید.مواد و روشها: روش کار شامل آماده سازی خمیرکاغذ از کرافت الیاف بلند، تهیه عصاره گیاهی و ساخت کاغذ بود. عصاره گیری گیاهان به روش التراسونیک و با حلال استون انجام شد تا ترکیبات فعال در زمان کوتاه و با راندمان بالا استخراج شود. عصاره ها با دو دامنه آمپلی تود مختلف فراصوتی تیمار شدند. سپس کاغذهای تولید شده به عصاره ها آغشته و پس از خشک شدن، آزمون های مختلفی از جمله آزمون های ضد باکتریایی و مکانیکی بر روی آن ها انجام گرفت. خواص ضد باکتریایی عصاره ها از طریق اندازه گیری قطر هاله های عدم رشد باکتری های گرم مثبت استافیلوکوکوس اورئوس و گرم منفی اشریشیاکلای مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین، مقاومت های مکانیکی کاغذهای تیمار شده شامل آزمون کشش، پاره شدن و ترکیدن، طبق استانداردهای TAPPI اندازه گیری شد.نتایج: نتایج نشان داد که عصاره های برگ و پوست بلوط و اکالیپتوس خواص ضدباکتریایی قوی تری نسبت به عصاره های چوب دارند. استافیلوکوکوس اورئوس نسبت به عصاره ها حساسیت بیشتری نشان داد و هاله های عدم رشد با قطرهای مختلف تشکیل شد. در بین عصاره ها، برگ و پوست بلوط با قطر هاله های ۱۳ و ۱۸ میلی متر در برابر اشریشیاکلای موثرتر بودند، در حالی که عصاره های چوب اثر کمتری داشتند. این تفاوت به ترکیبات فعال مانند فلاونوئیدها و تانن ها در برگ و پوست نسبت داده شد که نفوذ بهتری به دیواره سلولی باکتری ها دارند. آزمون های مکانیکی نشان داد افزودن عصاره ها باعث کاهش مقاومت مکانیکی کاغذ نسبت به نمونه شاهد شد، که علت آن تضعیف پیوندهای هیدروژنی بین الیاف سلولزی و وجود ترکیبات آب دوست در عصاره ها است.نتیجه­ گیری: در نتیجه گیری، این پژوهش نشان می دهد که عصاره های گیاهی برگ و پوست بلوط و اکالیپتوس می توانند به عنوان منابع طبیعی موثر برای تولید کاغذهای ضد باکتریایی استفاده شوند، اگرچه به دلیل تاثیر منفی بر خواص مکانیکی کاغذ، نیاز به استفاده از افزودنی های مقاومتی در کنار عصاره ها وجود دارد. این اقدام می تواند به توسعه محصولات کاغذی ضد باکتریایی برای بسته بندی های بهداشتی و مواد غذایی کمک کند و راهکاری پایدار و ایمن در جهت حفظ بهداشت و سلامت عمومی ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

عصاره برگ ، عصاره پوست ، اکالیپتوس ، بلوط ، ضدباکتری ، کاغذ بسته بندی