تاملی فقهی در امکان جریان یافتن ربای معاملی در مبادلات «کوین ها» و «توکن ها»

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 72

نسخه کامل این مقاله ارائه نشده است و در دسترس نمی باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_NASH-32-122_002

تاریخ نمایه سازی: 20 مهر 1404

چکیده مقاله:

امروزه «کوین ها» و «توکن ها» جایگاه ویژه ای در میان مبادلات و روابط اقتصادی مردم و دولت ها پیدا کرده است، به طوری که استقبال روزافزون از آنها در جهان واقعیتی انکارناپذیر است. با توجه به امکان تحقق ربای معاملی در مبادلات یادشده، نمی توان آثار سوء آن را نسبت به تولید، سرمایه گذاری، توزیع عادلانه ثروت و توازن اجتماعی در کشور نادیده انگاشت؛ ازاین رو، ضروری است به منظور گرفتار نشدن مردم جامعه در دام معاملات ربوی، پژوهشی مستقل انجام شود. این مقاله با رویکردی فقهی-اقتصادی به این نتایج دست یافته است که اولا برخلاف نظر مشهور فقها، ربا علاوه بر اجناس مکیل (پیمانه ای) و موزون (وزن کردنی)، در کالاهای معدود (شمردنی) مثلی نیز جریان دارد؛ ثانیا کوین ها و توکن ها از معدودات مثلی به شمار می آید؛ بنابراین می توان گفت ربا در معاملات ارزهای یادشده جریان داشته و هرگونه مبادله غیرهم قدر کوین ها یا توکن های همجنس (مثلا یک بیت کوین در مقابل دو بیت کوین) ربوی و حرام است.

نویسندگان

جواد سلطانی فرد

استادیار فقه و حقوق خصوصی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شهید مطهری (ره)، (نویسنده مسئول)؛

احمد محمدی

دانش آموخته دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، پژوهشکده امام خمینی (ره) و انقلاب اسلامی

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریمابن اثیر جزری، مبارک بن محمد (۱۳۶۷). النهایه فی ...
  • ابن ادریس، محمد بن احمد (ق ۱۴۱۰). السرائر الحاوی لتحریر ...
  • ابن براج، عبدالعزیز (ق ۱۴۰۶). المهذب. بی جا، موسسه النشر ...
  • ابن حمزه، محمدبن علی (ق ۱۴۰۸). الوسیله الی نیل الفضیله، ...
  • ابن زهره، حمزهبن علی (ق ۱۴۱۷). غنیه النزوع الی علمی ...
  • ابن غضائری، احمد (ق ۱۴۲۲). الرجال، قم، موسسه علمی فرهنگی ...
  • ابن فارس، احمد (ق ۱۴۰۴). معجم مقاییس اللغه، قم، مکتب ...
  • ابن منظور، محمد (ق ۱۴۱۴). لسان العرب، بیروت، دار الفکر ...
  • انصاری، مرتضی (ق ۱۴۱۹). کتاب المکاسب، قم، تراث الشیخ الاعظم ...
  • پورمولا، سیدمحمدهاشم و جعفر زیبائی نژاد (۱۴۰۳). «بررسی تحلیلی ربا ...
  • جوادی آملی، عبداله (۲۸/۱۰/۱۳۹۳). درس خارج فقه، .https://www.eshia.irجودمایر، الوشا، نیکلاس ...
  • جوهری، اسماعیل بن حماد (ق ۱۴۰۷). الصحاح تاج اللغه و ...
  • حاجی ملامیرزایی، حامد (۱۳۹۹). بلاک چین، تهران، انتشارات دانشگاه و ...
  • حرعاملی، محمد (ق ۱۴۰۹). تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل ...
  • حلی، حسن بن یوسف (ق ۱۴۱۳). مختلف الشیعه فی احکام ...
  • (ق ۱۴۱۴). تذکره الفقهاء، قم، موسسه آل البیت علیهم السلام ...
  • (ق ۱۴۱۷). خلاصه الاقوال فی معرفه الرجال، بی جا، مرکز ...
  • حمیری، عبداله (ق ۱۴۱۳). قرب الاسناد، قم، موسسه آل البیت ...
  • خویی، سیدابوالقاسم (۱۳۷۷). مصباح الفقاهه، قم، داوری. ...
  • (ق ۱۴۱۰). منهاج الصالحین، قم، مدینه العلم ...
  • راغب اصفهانی، حسین (ق ۱۴۱۲). مفردات الفاظ القرآن، بیروت، دارالقلم ...
  • زارعی شریف، وحید (۱۴۰۱). «ربا انگاری مطلق زیادتی در معاوضات، ...
  • سبحانی تبریزی، جعفر (۱۴۳۹ق). الربا موضوعا و حکما، قم، موسسه ...
  • (۱۶/۷/۱۳۹۶). درس خارج فقه، https://www.eshia.ir ...
  • سلار دیلمی، حمزه (ق ۱۴۱۴). المراسم العلویه فی الفقه و ...
  • سند، محمد (ق ۱۴۲۸). فقه المصارف و النقود، قم، انتشارات ...
  • شهید اول، محمد بن مکی (ق ۱۴۱۰). اللمعه الدمشقیه فی ...
  • (ق ۱۴۱۷). الدروس الشرعیه فی فقه الامامیه، قم، موسسه النشر ...
  • شهید ثانی، زین الدین بن علی (ق ۱۴۱۰). الروضه البهیه ...
  • (ق ۱۴۱۳). مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام، قم، موسسه ...
  • شیخ صدوق، محمد بن علی (ق ۱۴۱۳). من لایحضره الفقیه، ...
  • (ق ۱۴۱۵). المقنع، بی جا، موسسه الامام الهادی علیه السلام ...
  • طباطبایی حکیم، سیدمحسن (ق ۱۳۹۶). منهاج الصالحین، با حاشیه سیدمحمدباقر ...
  • طباطبایی یزدی، سیدمحمدکاظم (ق ۱۴۱۴). تکمله العروه الوثقی، قم، مکتبه ...
  • (ق ۱۴۲۰). العروه الوثقی، قم، موسسه النشر الاسلامی التابعه لجماعه ...
  • طوسی، محمدبن حسن (۱۳۷۳). رجال الطوسی، قم، موسسه النشر الاسلامی. ...
  • (۱۳۸۷). المبسوط فی فقه الامامیه، تهران، المکتبه المرتضویه. ...
  • (ق۱۴۰۰). النهایه فی مجرد الفقه و الفتاوی، بیروت، دار الکتاب ...
  • (ق ۱۴۰۷). تهذیب الاحکام فی شرح المقنعه، تهران، دار الکتب ...
  • (بی تا). الخلاف، قم، موسسه النشر الاسلامی التابعه لجماعه المدرسین ...
  • فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله (بی تا). کنز العرفان فی ...
  • فتحی نیا، مهدی (۱۳۸۷). «طرح دو سوال درباره ربا در ...
  • فضلی، حسن، مهدی چمندار و هادی زمردی (۱۳۹۸). بلاک چین ...
  • فیاضی، محمدرضا (۱۳۹۳). راه های فقهی رهایی از مخالفت با ...
  • فیروزآبادی، محمدبن یعقوب (ق ۱۴۱۵). القاموس المحیط، بیروت، دار الکتب ...
  • فیومی، احمدبن محمد (ق ۱۴۱۴). المصباح المنیر فی غریب الشرح ...
  • کشی، محمد (ق ۱۴۰۹). اختیار معرفه الرجال (رجال الکشی)، مشهد، ...
  • کلینی، محمدبن یعقوب (ق ۱۴۰۷). الکافی، تهران، دار الکتب الاسلامیه ...
  • مجلسی، محمدباقر (ق ۱۴۰۴). مرآه العقول فی شرح اخبار آل ...
  • (۱۳۶۴). روضه المتقین فی شرح من لایحضره الفقیه، قم، موسسه ...
  • محقق حلی، جعفربن حسن (ق ۱۴۰۸). شرائع الاسلام فی مسائل ...
  • (ق ۱۴۱۰). المختصر النافع فی فقه الامامیه، تهران، قسم الدراسات ...
  • (بی تا). النهایه و نکتها، بی جا، موسسه النشر الاسلامی ...
  • محقق داماد، سیدمصطفی (۱۳۹۹). تحصیل نامشروع مال در حقوق اسلامی، ...
  • محقق کرکی، علی بن حسین (ق ۱۴۱۴). جامع المقاصد فی ...
  • مصطفوی، حسن (۱۳۶۸). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران، وزارت ...
  • مطهری، مرتضی (بی تا). مسئله ربا و بانک، تهران، نشر ...
  • مفید، محمدبن محمد (ق ۱۴۱۰). المقنعه، قم، جامعه مدرسین حوزه ...
  • مقدس اردبیلی، احمد (بی تا). مجمع الفائده والبرهان فی شرح ...
  • مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۸۰). الربا و البنک الاسلامی، قم، مدرسه ...
  • مور، وارن (۱۴۰۱). ارز دیجیتال برای مبتدیان، ترجمه روحانی، مشهد، ...
  • موسوی خمینی، سیدروح اله (ق ۱۴۲۱). کتاب البیع، تهران، موسسه ...
  • (بی تا). تحریر الوسیله، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار ...
  • نجاشی، ابوالعباس (بی تا). رجال النجاشی، با تحقیق سیدموسی شبیری ...
  • نجفی، محمدحسن (۱۳۶۲). جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، بیروت، ...
  • هاشمی شاهرودی، محمود (۱۳۸۲). فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ...
  • هلاکویی،محمد و شبنم محمدی (۱۳۹۹). امپراتوری بلاک چین، اصفهان، نشر ...
  • یوسفی، احمدعلی و محمد مادرشاهی (۱۳۹۶). «ابهام زدایی فقهی از ...
  • نمایش کامل مراجع