شناسایی فرصت ها و چالش های برون سپاری در ورزش؛ مطالعه موردی: استان مازندران

هدف: در عصر حاضر با توجه به روند رو به رشد صنایع، بی ثباتی اقتصاد جهانی و رقابتی شدن محیط اختصاصی سازمان ها، نیاز به دانش، تخصص، مهارت و نیاز به ظرفیت بیشتر، دولت ها را بران داشته تا توجه ویژه ای به سمت جذب منابع بخش خصوصی از طریق فرآیند برون سپاری داشته باشند؛ به طوری که برون سپاری یکی از مهم ترین ملاحظات راهبردی سازمانی در بسیاری از کسب وکارها به خصوص صنعت ورزش شناخته شده است. هدف از انجام این پژوهش شناسایی فرصت ها و چالش های برون سپاری در ورزش بود. روش شناسی پژوهش: روش پژوهش حاضر ازلحاظ هدف نظری و کاربردی و گردآوری داده ها به روش آمیخته اکتشافی اجرا شد. نحوه جمع آوری داده ها به شکل میدانی بود؛ که شامل مطالعات کتابخانه ای، روش تحلیل محتوا و بررسی 130 پژوهش و مصاحبه نیمه ساختاریافته با 34 نفر خبره و صاحب نظر در حوزه برون سپاری بود. مصاحبه های نیمه ساختاریافته با طرح پرسش «از دیدگاه شما فرصت ها و چالش های برون سپاری کدام اند؟» آغاز و باقی پرسش ها بر اساس پاسخ های مصاحبه شونده طرح می شد. جامعه آماری پژوهش را کلیه خبرگان مرتبط با برون سپاری در کشور تشکیل می دادند تا این امر از ابعاد مختلف بگیرد؛ که این افراد شامل اعضای هیئت علمی و نخبگان دانشگاهی رشته های تربیت بدنی و علوم ورزشی، مدیریت، اقتصاد، حقوق، علوم سیاسی، فنی و مهندسی، همچنین مدیران سازمان های دولتی و شرکت های خصوصی، کارفرمایان و پیمانکاران بودند. افراد مصاحبه شونده به روش نمونه گیری غیر تصادفی از نوع هدفمند و در دسترس انتخاب شدند. شاخص های محقق جهت نمونه گیری از میان جامعه آماری شامل افرادی آشنا با ادبیات و مبانی نظری برون سپاری، افرادی دارای سابقه تدریس، تالیف کتاب و مقاله علمی-پژوهشی و یا سابقه کار اجرایی در زمینه برون سپاری بود. مصاحبه ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. بدین ترتیب پرسشنامه ی دلفی متشکل از 216 گویه به صورت دوگزینه ای بلی یا خیر باهدف تائید یا رد گویه ها و همچنین کسب پیشنهاد های جدید در صورت نادیده گرفته شدن برخی از مفاهیم، در اختیار گروه دلفی قرار گرفت. گروه دلفی را 17 نفر از صاحب نظران امر برون سپاری تشکیل می دادند. قانون صریحی در مورد نحوه انتخاب و تعداد صاحب نظران وجود ندارد. درواقع تعداد صاحب نظران بر اساس هدف پژوهش، پیچیدگی آن و منابع متغیر می باشد. در این پژوهش سعی شد از حوزه های مختلف مرتبط با امر برون سپاری ازجمله حوزه های اقتصادی، سیاسی، قانونی، ورزشی، فنی و مهندسی، مدیریتی و اجرایی افرادی خبره انتخاب شوند. اعضای گروه دلفی در مرحله اول گویه ها را با انتخاب گزینه بلی یا خیر بررسی و در پاسخ گویه های پیشنهادی شما چه می باشد؟ گویه ای پیشنهاد نکردند. گویه ها برای راند دوم باهدف رسیدن به اجماع در اختیار گروه دلفی قرار گرفت. معیار اجماع نظرات اعضای گروه دلفی، توافق 70 درصدی آراء خبرگان با گویه های موردنظر بود؛ بنابراین طبق توافق گویه هایی که درصد فراوانی آن ها بالاتر از %70 بود برای مرحله بعد استخراج و رتبه بندی شدند. در بخش کمی با توجه به نتایج به دست آمده از مرحله دلفی گویه ها در قالب پرسشنامه ای در مقیاس پنج ارزشی لیکرت طراحی شد تا تاثیر عوامل شناسایی شده بر برون سپاری مشخص گردد. پرسشنامه شامل 54 سوال در هفت حیطه مدیریتی_اجرایی، اقتصادی، سیاسی، قانونی، فناوری_ارتباطات _اطلاعات، منابع انسانی و ساختار سازمانی، فرهنگی_اجتماعی بود. برای اینکه پاسخ دهنده باحوصله و صداقت بیشتری به پرسشنامه پاسخ دهد، سعی شد سوالات طوری طراحی شوند که چندین گویه را پوشش داده و تا حد امکان تعداد سوالات کاهش یابد. جامعه آماری پژوهش در بخش کمی را کلیه افراد آشنا با برون سپاری ورزشی در کشور تشکیل می دادند که شامل اعضای هیئت علمی و نخبگان دانشگاهی رشته های تربیت بدنی و علوم ورزشی، مدیریت، اقتصاد، حقوق، علوم سیاسی، فنی و مهندسی، همچنین مدیران سازمان های دولتی و شرکت های خصوصی، کارفرمایان و پیمانکاران بودند. روش نمونه گیری در بخش کمی نیز غیر تصادفی از نوع هدفمند و در دسترس بود. مبنای محاسبه به ازای هر سوال 5 الی 10 نفر پاسخ دهنده که درنهایت 430 نفر پرسشنامه ها را تکمیل نمودند. یافته های حاصل از توزیع پرسشنامه در نرم افزار SPSS22 بررسی و درنهایت به منظور تحلیل و سنجش اثر عوامل از مدل یابی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی به وسیله ی نرم افزار Smart PLS3 استفاده گردید. یافته ها: فرصت ها و چالش های برون سپاری در هفت حیطه شناسایی و رتبه بندی شدند که عبارت اند از عوامل حیطه منابع انسانی و ساختار سازمانی (311/14= t) شامل 9 سوال که مهم ترین گویه های آن؛ کارآفرینی و افزایش تنوع شغلی، کوچک و چابک سازی سازمان، افزایش انگیزه در کارکنان و ایجاد روابط شایسته با آن ها، بهبود روند استعدادیابی، خلاقیت و نوآوری، افزایش انعطاف پذیری، کاهش دیوان سالاری و تشریفات زائد اداری، سهولت بازسازی، تعمیر و نگهداری، استانداردسازی فرآیندهای داخلی و خارجی سازمان می باشد. عوامل حیطه مدیریتی_اجرایی (048/14= t)، شامل 9 سوال که مهم ترین گویه های آن؛ تمرکز بر روی کسب وکار اصلی، ایجاد اصل رقابت پذیری، کاهش هزینه، بهبود کیفیت مدیریت، ارتقاء عملکرد، افزایش بهره وری، بهبود مدیریت ریسک، معضل خصولتی می باشد. عوامل حیطه فرهنگی_اجتماعی (768/13= t) شامل هفت سوال که مهم ترین گویه های آن؛ تشکیل یک نظام انگیزشی بر اساس نفع شخصی، گسترش فرهنگ همکاری و مشارکت، توسعه فرهنگ ورزش کردن، استفاده گسترده تر از امکانات ورزشی، کاهش معضلات اجتماعی و بهبود روابط انسانی، ایجاد اعتبار و اعتماد در جامعه می باشد. عوامل حیطه اقتصادی (691/13=t) شامل 10 سوال که مهم ترین گویه های آن؛ کاهش هزینه ها، ایجاد اصل رقابت پذیر، درآمدزایی، رشد اقتصادی کشور و تولید سرمایه ملی، بهبود عملکرد مالی، آزادسازی منابع برای دیگر اهداف، کاهش رفتار فرصت طلبانه و فساد مالی، جلب رضایت و اعتماد مشتری، گسترش تنوع خدمات و محصولات، شفافیت مسائل مالی و اقتصادی می باشد. عوامل حیطه فناور

کلیدواژه ها:

برون سپاری ، خصوصی سازی در ورزش ، مشارکت بخش خصوصی ، روش دلفی.