نقش اقلیم بر موفقیت برنامه تولید کلزا در ایران

مطالعه پیش رو با معرفی شاخص های اقلیمی، نحوه محاسبه و بررسی ارتباط آن ها با متغیرهای اقتصادی در پی کمی سازی نقش اقلیم بر میزان تولید کلزا آبی در ایران می باشد. نتایج مطالعه بیانگر آن است که از ۳۰ استان و یک منطقه مورد مطالعه، ۱۹ استان در رژیم رطوبتی نیمه خشک، هشت استان در رژیم رطوبتی خشک و فراخشک و سه استان در رژیم رطوبتی نیمه مرطوب و مرطوب واقع شده اند. مقایسه سطح زیر کشت تحقق یافته و پیش بینی شده نیز نشان داد که درصد تحقق اهداف در رژیم های رطوبتی نیمه مرطوب و مرطوب، نیمه خشک و خشک و فراخشک به ترتیب ۵۷، ۲۳ و ۲۲ درصد است. میانگین عملکرد ثبت شده در سال زراعی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ در استان هایی با رژیم رطوبتی مرطوب و نیمه مرطوب ۹۴۰/۷ کیلوگرم در هکتار، در رژیم های رطوبتی خشک و فراخشک ۱۷۵۲/۸ کیلوگرم در هکتار و در رژیم رطوبتی نیمه خشک ۱۸۱۴ کیلوگرم در هکتار بوده است. درصد تحقق اهداف برنامه ای عملکرد نیز در رژیم های رطوبتی نیمه مرطوب و مرطوب، خشک و فراخشک و نیمه خشک به ترتیب ۶۹، ۸۹ و ۸۶ درصد می باشد. همچنین میانگین تولید استانی کلزا آبی در رژیم های رطوبتی خشک و فراخشک، نیمه خشک و نیمه مرطوب و مرطوب در سال زراعی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ به ترتیب ۱۹۴۱/۵، ۴۵۵۸/۹ و ۱۶۷۷۰/۳ تن بوده است که در رژیم رطوبتی نیمه مرطوب و مرطوب بیشتر از دیگر رژیم های رطوبتی می باشد. بررسی مشابهی در خصوص نقش شاخص های تیپ زمستانه و تیپ تابستانه بر سطح زیر کشت، عملکرد و تولید کلزا آبی در میان گروه های مختلف انجام پذیرفت ولی تفاوت معنی داری از این نظر میان استان های کشور مشاهده نشد.

کلیدواژه ها:

اقتصاد ، الگوی کشت ، رژیم رطوبتی ، عملکرد