بررسی مجازاتهای جایگزین حبس در کاهش وقوع جرائم مصوب سال ۱۳۹۲

ناکامی و شکست زندان در توفیق به اهداف پیشگیرانه، بازپرورانه و بازدارنده زمینه بروز و تشدید بحران تورم جمعیت کیفری را فراهم نموده است. امروزه ناموفق بودن برنامه های اصلاحی – درمانی زندان، تاثیرات نامطلوب محیط زندان در آموزش شیوه های جدید بزهکاری و افزایش شمار بزهکاران منجر گردید که در قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲، علاوه بر جایگزین های سنتی حبس از جمله تعلیق اجرای مجازات و آزادی مشروط، از جایگزین های نوین (حبس خانگی، خدمات عام المنفعه، دوره مراقبت، جزای نقدی روزانه، جزای نقدی، محرومیت از حقوق اجتماعی) نیز استفاده گردد. بدین منظور در این پژوهش با هدف بیان نارسایی های مجازات حبس و لزوم گرایش به سمت استفاده از جایگزین های حبس و بیان ویژگی ها و نقش پیشگیرانه مجازات های جایگزین به بررسی پرداخته شد. همچنین ضمن بررسی مولفه های اصلی ازدحام جمعیت کیفری زندانها، می کوشد با رویکردی جامع و منصفانه به فرایند زندان زدایی، به توصیه را هکارهای چندی با هدف حل ریشه ای این موضوع بپردازد. نتایج بدست آمده حاکی است که ضعف و ناکارآمدی در عرصه سیاست جنایی تقنینی، قضایی و مدیریت زندانبانی، عامل اصلی بروز و تشدید بحران جمعیت کیفری می باشد. سیاست زندانزدایی یا کاهش استفاده از مجازات زندان، بالقوه سیاستی است معقول و جامعنگر که اجرای دقیق و موفقیتآمیز آن مستلزم بهرهگیری از تمامی پتانسیل های موجود و هماهنگی بین قوای سه گانه مقننه، مجریه و قضاییه می باشد. بومیسازی راهکارهای کاهش جمعیت کیفری و جایگزینها، رکن ضروری و اجتنابناپذیر استفاده از تجارب و یافتههای سایر دولتها می باشد. زندانزدایی از طریق زندان شرط مهم فرایند کاهش جمعیت کیفری میباشد و در نهایت سیاست زندانزدایی به معنای حذف کامل مجازات زندان و آزاد گذاشتن مجرمین خطرناک و حرفهای در تجاوز به حقوق شهروندان نخواهد بود.

کلیدواژه ها:

مجازاتهای جایگزین حبس ، تکرار جرم ، زندان ، بزهکار ، نهادهای ارفاقی