بررسی تاثیر مواد هیومیکی استخراجی از لئوناردیت بر سینتیک واجذب و شکل های شیمیایی نیکل در یک خاک آهکی آلوده به نیکل

مطالعه حاضر به بررسی تاثیر اجزای مختلف مواد هیومیکی، شامل هیومیک اسید، فولویک اسید و ترکیب آن ها، بر رفتار نیکل در یک خاک آهکی می پردازد. در این پژوهش، مواد هیومیکی از لئوناردیت استان کرمان استخراج و به صورت جداگانه به خاک آلوده به نیکل (با غلظت ۱۲۰ میلی گرم بر کیلوگرم) افزوده شد. پس از گذشت سه ماه نگهداری در شرایط رطوبتی، سینتیک واجذب نیکل با استفاده از عصاره گیر EDTA و اشکال شیمیایی نیکل با روش عصاره گیری دنباله ای مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که کاربرد هیومیک اسید منجر به افزایش ۵۲ درصدی واجذب نیکل شد. در مقایسه، کاربرد ترکیب هیومیک اسید–فولویک اسید و فولویک اسید به تنهایی به ترتیب موجب کاهش ۱۳ و ۳۵ درصدی واجذب نیکل نسبت به نمونه شاهد گردید. مدل دو مرحله ای مرتبه اول به خوبی بر داده های سینتیک واجذب نیکل برازش یافت، که بیانگر توانایی آن در توصیف فرآیند واجذب نیکل در خاک های تیمار شده بود. علاوه بر این، بررسی تاثیر مواد هیومیکی بر اشکال شیمیایی نیکل نشان داد که کاربرد هیومیک اسید و ترکیب هیومیک اسید–فولویک اسید، به طور معنی داری (در سطح یک درصد)، موجب افزایش اشکال تبادلی و کربناتی نیکل گردید. در حالی که استفاده از فولویک اسید به کاهش معنی دار این اشکال متحرک در مقایسه با نمونه شاهد منجر شد. به طور کلی، یافته ها حاکی از پتانسیل بالای مواد هیومیکی در تغییر قابلیت دسترسی نیکل در خاک های آهکی و تاثیر متغیر نوع ماده هیومیکی بر رفتار این عنصر سنگین در محیط خاک است؛ مساله ای که می تواند در توسعه روش های پایدار مدیریت آلودگی فلزات سنگین، از جمله تثبیت شیمیایی یا فرآیند گیاه پالایی، مورد بهره برداری قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

اسیدهای هیومیک و فولویک ، تثبیت شیمیایی ، عصاره گیری دنباله ای ، سینتیک رهاسازی فلزات ، فلزات سنگین