نقش فناوری در تحول فضای کلاس درس

تحولات فناورانه در دهه های اخیر، نظام های آموزشی را با دگرگونی های بنیادین مواجه کرده اند؛ به ویژه در فضای کلاس درس که از محیطی سنتی و ایستا به بستری پویا، تعاملی و هوشمند تبدیل شده است. این مقاله با هدف بررسی نقش فناوری در تحول فضای کلاس درس، به تحلیل تاثیر ابزارهای نوین آموزشی مانند تخته های هوشمند، پلتفرم های یادگیری آنلاین، واقعیت افزوده، هوش مصنوعی و بازی وارسازی در ارتقاء کیفیت آموزش و یادگیری پرداخته است.روش تحقیق به کاررفته در این پژوهش، کیفی بوده و از تحلیل محتوای منابع علمی معتبر بین المللی و داخلی (منتشرشده بین سال های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵) و مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۱۰ نفر از معلمان مدارس متوسطه بهره گرفته شده است. داده ها با استفاده از نرم افزار MAXQDA کدگذاری و تحلیل گردیدند و سبک استنادی APA نسخه هفتم برای ارجاع دهی منابع علمی رعایت شده است.یافته های پژوهش نشان می دهد که فناوری آموزشی نه تنها به عنوان ابزاری مکمل، بلکه به عنوان عامل محرک تحول در ساختار آموزشی، نقش معلم، شیوه های تدریس و نحوه تعاملات یادگیری عمل می کند. فناوری موجب افزایش مشارکت دانش آموزان، شخصی سازی محتوا، ارتقاء انگیزش یادگیری، و تسهیل ارزیابی های مستمر شده است. همچنین، نقش معلم از انتقال دهنده دانش به تسهیل گر یادگیری تغییر یافته و کلاس درس از محیطی ایستا به فضایی چندوجهی و منعطف تبدیل شده است.با این حال، چالش هایی نظیر کمبود زیرساخت های فناورانه، ضعف در آموزش معلمان، نابرابری دسترسی به ابزارهای دیجیتال و مقاومت فرهنگی در برابر تغییر، از موانع اصلی بهره برداری کامل از ظرفیت های فناوری در آموزش هستند. در پایان، مقاله پیشنهادهایی برای توسعه زیرساخت ها، توانمندسازی معلمان، طراحی محتوای تعاملی و استفاده هدفمند از فناوری های نوین ارائه می دهد تا مسیر تحول آموزشی هموارتر گردد.

کلیدواژه ها:

فناوری آموزشی ، تحول کلاس درس ، یادگیری دیجیتال ، هوش مصنوعی ، واقعیت افزوده ، بازی وارسازی ، آموزش ترکیبی ، نقش معلم ، یادگیری شخصی سازی شده