اعتبارسنجی و تحلیل دلالی- محتوایی روایت «اکثر الخیر فی النساء»

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 161

فایل این مقاله در 23 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_MFHJ-12-1_002

تاریخ نمایه سازی: 12 مهر 1404

چکیده مقاله:

روایت «اکثر الخیر فی النساء» یکی از احادیث مهم شیعه است که جایگاه حقیقی زنان در آیین اسلام را تبیین می کند. این روایت، دارای مشابهات و تفاسیر متعددی در منابع حدیثی بوده و برداشت های مختلفی از مفهوم «خیر» و «اکثر الخیر» در آن ارائه شده است. پژوهش حاضر، با روش توصیفی-تحلیلی و استناد به منابع کتابخانه ای، به بررسی مفهوم خیر در قرآن و ارتباط آن با نقش زنان پرداخته است. بررسی سندی و دلالی روایت نشان می دهد که با وجود ضعف سندی، مضمون آن مورد تایید آیات و سایر احادیث اسلامی است. تحلیل قرآنی و حدیثی بیانگر آن است که زنان، از جنبه های گوناگون، نقشی حیاتی در اجتماع و خانواده ایفا می کنند. حفظ نسل، تنظیم امور خانواده، افزایش رزق، بهره مندی معنوی و نقش تربیتی آنان، مصادیقی از خیر گسترده ای است که زنان در زندگی انسانی دارند. نتایج پژوهش نشان می دهد که این روایت، جمع بندی و اجمالی از احادیث متعدد درباره نقش موثر زنان در جامعه اسلامی است. برداشت گفتمانی از حدیث، تاکید بر اصلاح نگرش مخاطبان نسبت به منزلت زنان دارد، در حالی که دلالت فراگفتمانی آن، نقش کلیدی زنان در تحقق سعادت دنیوی و اخروی خانواده و اجتماع را برجسته می سازد. پژوهش حاضر، با واکاوی متون حدیثی و تفسیری، تاثیر این روایت را در بازتعریف جایگاه زنان در فرهنگ وحیانی بررسی می کند.

کلیدواژه ها:

ارتقای منزلت زنان ، «اکثر الخیر فی النساء» ، بررسی سندی و متنی روایت ، دلالت گفتمانی

نویسندگان

علی عربی آیسک

استادیار گروه علوم قرآن وحدیث، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، قم، ایران.

فرزاد دهقانی

دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.

مهدی عبادی

استادیار گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی شهید مطهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم ...
  • آهنگ، علی. "تحلیل انگاره و نقش آن در فهم تحولات ...
  • بخاری، محمدبن اسماعیل، صحیح البخاری، قاهره، وزارت اوقاف، ۱۴۱۰ق ...
  • پاکتچی، احمد. "احادیث مربوط به وجه تسمیه زنان: نقد محتوا ...
  • جعفرنیا، فاطمه. "فرهنگ یهود و تاثیر آن در بازتولید نگاه ...
  • راد، علی، و زینب مجلسی راد. "اعتبارسنجی روایات فتنه بودن ...
  • رسولی، هاشم، غرر الحکم (ترجمه رسولی محلاتی)، تهران، دفتر نشر ...
  • زمخشری، محمود، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، بیروت، دارالکتاب العربی، ...
  • سالم، عبدالعزیز، تاریخ عرب قبل از اسلام، مترجم: باقر صدری ...
  • سبزواری نجفی، محمدبن حبیب الله، ارشاد الاذهان الی تفسیر القرآن، ...
  • سمرقندی، نصربن محمد، بحرالعلوم، بیروت، دارالفکر، ۱۴۱۶ق ...
  • سیدمرتضی، علی بن حسین، امالی، ترجمه و تحقیق: حسین صابری، ...
  • شعیری، محمدبن محمد، جامع الاخبار، نجف، مطبعه الحیدریه، بی تا ...
  • صدوق، محمدبن علی، الخصال، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ...
  • صدوق، محمدبن علی، کتاب من لا یحضره الفقیه، ترجمه: علی ...
  • صدوق، محمدبن علی، معانی الاخبار، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۴۰۳ق ...
  • صدوق، محمدبن علی، من لا یحضره الفقیه، قم، موسسه نشر ...
  • طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، موسسه الاعلمی للمطبوعات، ...
  • طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، مترجم: محمدباقر موسوی، قم، ...
  • طبرانی، سلیمان بن احمد، التفسیر الکبیر: تفسیر القرآن العظیم، اردن-اربد، ...
  • طبرسی، حسن بن فضل، مکارم الاخلاق، قم، شریف رضی، ۱۴۱۲ق/۱۳۷۰ش ...
  • طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر جوامع الجامع، قم، حوزه علمیه ...
  • طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، ...
  • طبری، محمدبن جریر، جامع البیان فی تفسیر القرآن، بیروت، دارالمعرفه، ...
  • طنطاوی، محمدسید، التفسیر الوسیط للقرآن الکریم، قاهره، دار نهضه مصر، ...
  • طوسی، محمدبن حسن، الامالی، قم، انتشارات دارالحدیث، ۱۴۱۷ق ...
  • طوسی، محمدبن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت، داراحیاء التراث ...
  • طوسی، محمدبن حسن، رجال الشیخ الطوسی - الابواب، قم، دفتر ...
  • طیب، سیدعبدالحسین، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، تهران، اسلام، ۱۳۷۸ش ...
  • فیض کاشانی، ملامحسن، الوافی، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ...
  • قرشی، سیدعلی اکبر، تفسیر احسن الحدیث، تهران، بنیاد بعثت، ۱۳۷۷ش ...
  • کاشانی، ملافتح الله، تفسیر منهج الصادقین فی الزام المخالفین، تهران، ...
  • کشی، محمدبن عمر، رجال الکشی، مشهد، دانشگاه مشهد، ۱۴۹۰ق ...
  • کلینی، محمدبن یعقوب، الکافی (ط - اسلامیه)، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ...
  • مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهار، بیروت، ...
  • محلی، جلال الدین؛ و جلال الدین سیوطی، تفسیر الجلالین، بیروت، ...
  • مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۱ش ...
  • میبدی، احمدبن محمد، کشف الاسرار و عده الابرار، تهران، امیرکبیر، ...
  • نجاشی، احمدبن علی، رجال النجاشی - فهرست اسماء مصنفی الشیعه، ...
  • نوری، حسین بن محمدتقی، مستدرک الوسائل و مسنبط المسائل، قم، ...
  • نیشابوری، مسلم بن حجاج، صحیح مسلم، ریاض، بیت الافکار الدولیه، ...
  • واحدی، علی بن احمد، الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیز، بیروت، ...
  • نمایش کامل مراجع