بررسی و تحلیل استعاره های شناختی در ساختار افعال با تکیه بر داستان مدیر مدرسه

استعاره شناختی مکانیسمی است که ذهن آن را برای درک جهان بکار می گیرد و از طریق آن مفاهیم غیر ملموس و جدید را در قالب پدیده های زبانی درک می کند و به نوعی بین زبان، ذهن و جهان پیوند ایجاد می کند. تغییرات جهان در هر دوره ای ذهن و به دنبال آن زبان انسان را تحت الشعاع قرار می دهد و در این روند بسیاری از مفاهیم با استعاره شناختی شکل گرفته و درک می شوند. با گسترش مدرنیته و سرعت تغییرات اجتماعی در دوره پهلوی دوم، مفاهیم فراوانی در قالب استعاره شناختی در بخش های مختلف زبان فارسی، به خصوص در ساختمان افعال، تغییر کردند و یا خلق شدند و این روند سرعت و شکل متفاوتی نسبت به دوره های قبل داشت. از جمله آثار غنی این دوره از نظر ادبی و زبانی، رمان های اجتماعی هستند که در صدر آنها مدیر مدرسه است. این کتاب به نسبت آثار دیگر این دوره، از نظر زبان و ساختار داستانی به پختگی نسبی رسیده و توانست بر ادبیات معاصر تاثیر چشمگیری بگذارد و از طرفی به زبان روزگار خود نزدیک و منبعی مناسب برای بررسی ساختهای زبانی است. در نتیجه، به عنوان یکی از آثار شاخص این دوره می تواند پیکره مناسبی برای بررسی تحول استعاره های شناختی در قالب افعال باشد. این پژوهش با روش استقرائی-تحلیلی در پی بررسی و تحلیل تاثیر استعاره های شناختی بر ساختمان افعال این متن است. حاصل پژوهش چنین است که استعاره هستی شناختی در ساختمان افعال بسیار پرکاربردند، در حالی که استعاره های ساختاری نقش کمتری در ساختمان افعال دارند؛ استعاره جهتی نیز تنها در بعضی افعال توانسته تاثیر گذاری داشته باشد.

کلیدواژه ها:

استعاره ، شناختی ، مدیر مدرسه ، افعال ، فارسی ، استعاره هستی شناختی ، استعاره ساختاری ، استعاره جهتی