علائم نگارشی در زبان فارسی (علائم سجاوندی)

نشانه های سجاوندی بخشی از نظام گسترده ی نشانه ها هستند که بشر برای تسهیل ارتباط مکتوب به کار می گیرد. این علائم که ذاتا فاقد معنا هستند، تنها بر پایه ی قراردادهای زبانی و فرهنگی معنا پیدا می کنند و در ادبیات فارسی با عنوان «سجاوندی» شناخته می شوند. کارکرد اصلی سجاوندی، آسان سازی خواندن، ارتقای دقت درک مطلب، رفع ابهام و جلوگیری از نادرست خوانی است. بررسی های تاریخی نشان می دهد که در متون کهن فارسی نظام مشخصی برای نشانه گذاری وجود نداشته و نخستین نشانه ها پس از آشنایی ایرانیان با زبان ها و خطوط غربی، به ویژه فرانسوی و انگلیسی وارد شده و متناسب با ساختار خط فارسی تغییر یافته اند؛ از جمله وارونه شدن ویرگول، تغییر شکل نقطه ویرگول و متقارن شدن علامت پرسش. با گسترش صنعت چاپ، ضرورت استانداردسازی نشانه گذاری افزایش یافت و این امر به تثبیت کارکردها و شکل های علائم نگارشی در فارسی انجامید کاربرد صحیح سجاوندی علاوه بر بهبود روان خوانی و فهم متن موجب انتقال دقیق تر مقصود نویسنده به خواننده می شود. این مقاله با رویکردی تحلیلی توصیفی، به بررسی پیشینه، اصول و انواع نشانه های سجاوندی رایج در زبان فارسی می پردازد.

کلیدواژه ها:

ابهام زدایی ، زبان فارسی ، فهم متن ، نشانه های سجاوندی ، نشانه گذاری