شرح و تحلیل عوامل متنیت در متن آیات یضل من یشاء ویهدی من یشاء (براساس عوامل هفت گانه متنیت دی بوگراند و دسلر)

خدیجه زارعی فارغ التحصیل رشته زبان و ادبیات عرب، دانشگاه لرستان. قرآن کریم، کلامی شیوا، زیبا و نیز راهنمایی برای همگان است که درک معنای آن مستلزم توجه به همه ی روابط میان آیات و سوره ها میباشد. یکی از رویکردهایی که به تحلیل و تفسیر متن میپردازد، زبانشناسی متن است که مطالعات بر نوشتاری تاکید میکند. جستار حاضر با رهیافتی توصیفی- تحلیلی به بررسی آیه یضل من یشاء ویهدی من یشاء براساس مبانی زبان شناسی متن طبق نظریه ی دی بوگراند و دسلر می پردازد. نتایج پژوهش بیانگر آن است ارجاع، حذف و جانشین سازی در این آیه؛ تسلسل و روابط منطقی میان عبارتها را نشان میدهد؛ زیرا از طریق ارجاع، جانشین سازی، حذف و تکرار می توان دریافت که غالبا حوادث به صورت پلگانی اتفاق می افتد و ابتدا انسان از جانب خداوند هدایت میشود سپس به اراده ی خویش راه هدایت یا گمراهی را بر می گزیند و این آیه یکی از مصادیق عدل خداوند به شمار می آید آیه ی مذکور برای هدایت انسان و نیز به عنوان انذار و هشداری برای او است. از سویی دیگر؛ انواع روابط معنایی میان آیات در بردارنده ی معنای هدایت و گمراهی بیانگر آن است که هدایت، نتیجه گزینش خود انسان است و خداوند زمینه هدایت و گمراهی را فراهم می سازد و انتخاب یکی از این دو به اختیار انسان است.

کلیدواژه ها:

قرآن کریم ، زبانشناسی متن ، هدایت و گمراهی ، دی بوگراند ، دسلر